1. Đôi nét về phở chua Lạng Sơn

Phở chua Lạng Sơn là một trong những đặc sản tiêu biểu của vùng biên cương phía Bắc, là sự giao thoa văn hóa ẩm thực của người Tày – Nùng bản địa với nét tinh tế của ẩm thực Á Đông. Không giống các món phở nước truyền thống, phở chua là món ăn “không nước nhưng đầy vị”, được chế biến cầu kỳ và ăn ngon nhất vào mùa hè hoặc sau Tết -  khi cơ thể cần món gì đó nhẹ bụng, dễ tiêu nhưng vẫn hấp dẫn. Nếu có dịp tới Lạng Sơn, du khách nhất định đừng bỏ lỡ món ăn hấp dẫn này nhé!

2. Lựa chọn nguyên liệu để chế biến phở chua

Để tạo nên một bát phở chua thơm ngon, chuẩn vị, những nguyên liệu cơ bản cũng cần được chuẩn bị đầy đủ và đạt chất lượng:

• Bánh phở: Để món phở chua đạt chuẩn vị Lạng Sơn, loại bánh phở nên được chọn kỹ từ loại làm bằng bột gạo tươi, không pha nhiều bột năng. Ưu tiên loại bánh có bản to, dày vừa phải, mặt bánh không bị rách nát. Khi sờ vào, bánh có độ đàn hồi nhẹ, không dính tay, không có mùi chua hay ẩm mốc. Nếu mua bánh khô, nên chọn loại sợi phở trắng đục, không vỡ vụn, của các cơ sở có uy tín – tránh chọn loại tẩy trắng bằng hóa chất.

• Thịt xá xíu: Thịt trong phở chua không phải thịt quay da giòn như nhiều người lầm tưởng, mà chính là thịt xá xíu – loại thịt vai hoặc ba rọi được ướp với ngũ vị hương, mật ong, xì dầu, tỏi, tiêu, rồi mang đi nướng than hoặc quay lò cho thơm nức. Khi chín, thịt có màu đỏ nâu đẹp mắt, lớp ngoài se lại bóng mỡ, bên trong vẫn mềm mọng. Từng lát thịt xá xíu được cắt mỏng, thơm ngậy, đậm vị, mang đến hương vị vừa quen vừa lạ, đặc trưng chỉ có ở phở chua xứ Lạng.

• Gan lợn: Đây là nguyên liệu phụ nhưng góp phần làm nên sự đủ đầy hương vị của món ăn. Khi chọn gan, cần quan sát kỹ màu sắc – gan tươi có màu đỏ sẫm, bóng bẩy, không có mùi tanh nồng. Sờ tay vào thấy mềm mịn, không nhớt. Đặc biệt, bạn nên tránh những miếng gan có đốm trắng, vết tím bầm hoặc màu ngả xám vì đó là dấu hiệu gan cũ hoặc bị bệnh.
• Dưa chuột, rau thơm: Đều là những hương vị xanh mát trong món ăn vì vậy khi lựa chọn du khách cần ưu tiên sự xanh mát, tươi sống. Khi lựa chọn dưa chuột, bạn nên chọn những quả thon đều, kích thước nhỏ đến vừa, khi cầm lên cảm nhận được độ giòn. Bên cạnh đó, các loại rau thơm như húng bạc hà, rau răm, mùi tàu… đều phải đảm bảo độ tươi, lá phải nguyên vẹn, không bị sâu, úa hoặc dập. Khi cầm lá trên tay phải có mùi thơm tự nhiên, không bị héo úa mới đảm bảo chất lượng cho món ăn. 
• Giấm và gia vị: Để tạo nên hương vị đặc trưng của phở chua, giấm và gia vị là những nguyên liệu tạo nên linh hồn của món ăn cần được lựa chọn cẩn thận. Giấm ngon nhất là giấm nuôi thủ công từ gạo, có vị chua dịu, mùi thơm nhẹ, màu vàng nhạt, không chọn loại giấm công nghiệp có vị gắt, dễ át vị món ăn. Bên cạnh đó, các loại gia vị như đường, nước mắm, dầu hào,... cũng nên chọn những loại tinh luyện và truyền thống để hương vị thêm đậm đà. 

3. Quy trình chế biến và thưởng thức món ăn đặc sản này

Sau khi chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, du khách sẽ bắt đầu quy trình tạo nên thành phẩm phở chua thơm ngon:

• Pha nước trộn: Để có được bát nước trộn đúng chuẩn, người nấu cần chuẩn bị phần nước nền từ nước luộc gan hoặc nước kho vịt quay, sau đó pha cùng nước tương (xì dầu), dầu điều hoặc dầu hành phi thơm, một chút nước cốt me hoặc giấm gạo thủ công để tạo vị chua dịu. Sau đó, du khách thêm vào đó là đường, tỏi phi vàng, tiêu xay nhuyễn và một ít ớt bột khô nhẹ để tăng hương vị cay nồng vừa đủ. Phần nước trộn sau khi hoàn thiện phải đạt độ sệt vừa phải, màu nâu sậm, có độ bóng nhẹ, khi rưới lên bánh phở sẽ tạo lớp áo mềm mại nhưng không làm nhũn sợi bánh. 
• Trộn phở: Khi các nguyên liệu đã sẵn sàng, đến phần trộn phở – một công đoạn đòi hỏi sự nhẹ nhàng. Bạn cho bánh phở vào tô lớn, sau đó xếp lần lượt thịt quay, gan luộc, dưa chuột và rau thơm lên trên. Rưới đều nước trộn khắp mặt rồi dùng đũa trộn nhẹ tay để bánh phở không bị nát. Cuối cùng, rắc thêm hành phi giòn rụm và lạc rang giã dập để tăng hương thơm và độ béo bùi cho món ăn.
• Thưởng thức món ăn: Sau khi trộn đều các nguyên liệu, du khách có thể bắt đầu thưởng thức. Mỗi miếng ăn là sự hòa quyện của nhiều tầng hương vị, chua thanh từ nước phở trộn, cay nồng từ ớt tươi, béo bùi từ gan và lạc rang, tất cả được nâng đỡ bởi sợi bánh phở dai mềm và lớp thịt xá xíu thơm nức. 

4. Một số địa chỉ bán phở chua hấp dẫn

Để thưởng thức phở chua Lạng Sơn chuẩn vị, du khách nên lựa chọn những địa điểm bán phở ngon, chất lượng. SmartTravel chia sẻ tới bạn một số địa chỉ dưới đây:

• Phở chua Hằng: Quán phở chua Hằng nằm khiêm tốn trên đường Lê Lai nhưng lúc nào cũng đông khách, nhất là vào buổi chiều. Phở chua tại đây nổi bật với nước trộn có mùi thơm đặc trưng của mắc mật - một điểm nhấn ít quán có. Thịt xá xíu ở đây được tẩm ướp vừa vị, lớp vỏ ngoài se nhẹ, bên trong mềm và thấm. Điều đặc biệt là bánh phở luôn được trụng theo từng suất, đảm bảo nóng hổi, dẻo mà không dính. Ăn một tô là cảm nhận trọn vẹn sự tinh tế trong từng lớp hương vị vùng cao.
• Phở chua Quán Lạ: Với không gian mộc mạc, sạch sẽ, phở chua Quán Lạ được nhiều người trẻ Lạng Sơn yêu thích bởi sự chỉn chu trong cách chế biến và phục vụ. Nước trộn ở đây pha theo công thức riêng, ít béo hơn nhưng vẫn giữ được độ sánh, hài hòa giữa vị chua - ngọt - cay. Thịt xá xíu được cắt dày hơn một chút, giúp giữ lại độ mọng nước. Tô phở được trang trí đẹp mắt, rắc thêm hành hoa thái nhỏ và rau thơm xanh mướt. Một phần ăn ở đây vừa ngon miệng vừa bắt mắt, rất phù hợp cho khách du lịch muốn trải nghiệm ẩm thực truyền thống theo cách hiện đại.
• Phở chua bà Nghị: Nếu bạn muốn ăn một tô phở chua "đúng chất nhà làm", hãy tìm đến quán bà Nghị gần ga Lạng Sơn. Đây là quán gia truyền, bán theo kiểu bình dân, nhưng hương vị lại vô cùng đặc biệt. Gan được luộc khéo, không hề khô hay tanh, thịt xá xíu có lớp cháy cạnh nhẹ rất thơm. Rau sống luôn được chọn tươi, rửa sạch kỹ lưỡng, nước trộn béo ngậy nhưng không ngấy. Dù không cầu kỳ về hình thức, nhưng sự chân chất trong từng nguyên liệu khiến món ăn ở đây mang đậm tình cảm xứ Lạng.

5. Khám phá một số đặc sản nổi bật khác tại Lạng Sơn

Không chỉ có món phở chua lừng danh, Lạng Sơn còn được mệnh danh là thiên đường ẩm thực vùng biên giới với nền ẩm thực đa dạng, hấp dẫn cùng nhiều món ăn ngon khác như:

• Khâu nhục: Khâu nhục là món ăn đặc sản không thể thiếu trong các dịp lễ, Tết của người Tày, Nùng ở Lạng Sơn. Với cách chế biến cầu kỳ, nguyên liệu đa dạng, khẩu nhục gây ấn tượng với người ăn bởi hương vị đậm đà, thơm nồng, béo nhưng không ngấy, thể hiện sự kỳ công và tinh tế trong ẩm thực truyền thống xứ Lạng.

• Lạp xưởng hun khói: Được làm từ thịt nạc vai và mỡ heo bản địa, ướp với rượu ngô, hạt dổi, mắc khén rồi nhồi vào ruột non, lạp xưởng hun khói Lạng Sơn mang hương vị riêng biệt khó lẫn. Khi nướng lên, từng thanh lạp xưởng bóng mỡ, thơm mùi rượu và gia vị rừng, ăn cùng xôi hoặc cơm lam thì đúng là “cực phẩm” mùa lạnh.
• Vịt quay lá mắc mật: Biểu tượng của nền ẩm thực Lạng Sơn, vịt quay lá mắc mật gây ấn tượng với bên trong là sự mềm ngọt, thấm vị thơm lừng của mắc mật – vừa có vị cay nồng, vừa thanh dịu, bên ngoài là lớp da vàng ruộm hấp dẫn.

Không chỉ là món ăn nhẹ thanh mát, phở chua còn là nét đẹp ẩm thực tại Lạng Sơn mà mỗi du khách không nên bỏ lỡ. Chúc bạn có trải nghiệm ẩm thực trọn vẹn với món ăn này nhé!