Tiếng trống hội vang vọng giữa vùng đất Gò Tháp, sắc hồng dịu dàng của mùa sen, những dòng người rộn ràng trẩy hội… tất cả hòa quyện tạo nên bức tranh lễ hội truyền thống đậm đà bản sắc tại Đồng Tháp. Mỗi lễ hội nơi đây là dịp để người dân gửi gắm niềm tin, tưởng nhớ tiền nhân và gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời. Hãy cùng SmartTravel về với miền sông nước và khám phá những lễ hội nổi bật tại nơi đây nhé!

Lễ hội Gò Tháp

Lễ hội Gò Tháp là một trong những sự kiện văn hóa quy mô lớn của tỉnh Đồng Tháp, tổ chức vào tháng 3 và tháng 11 âm lịch hằng năm tại khu di tích Gò Tháp, xã Đốc Binh Kiều. Hai kỳ lễ được tổ chức nhằm tưởng niệm Bà Chúa Xứ và hai vị anh hùng dân tộc (Thiên Hộ Võ Duy Dương - Đốc Binh Nguyễn Tấn Kiều). Với lịch sử hơn một thập kỷ, lễ hội này đã vươn lên trở thành điểm hẹn tâm linh trọng đại trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Khi đặt chân đến Gò Tháp mùa lễ hội, du khách như bước vào một không gian đậm màu truyền thống với nghi lễ trang nghiêm như dâng hương, rước sắc thần, đọc văn tế, cầu nguyện mùa màng bội thu và quốc thái dân an. Xen kẽ giữa phần lễ là phần hội rộn ràng với những tiết mục nghệ thuật dân gian như hát bội, múa lân, thi võ, trò chơi dân gian cùng không khí náo nhiệt của chợ quê và phiên chợ văn hóa. Từng tiếng trống, từng làn hương quyện trong không gian khiến người tham dự cảm nhận sâu sắc mạch nguồn văn hóa của vùng đất này.

Lễ hội Gò Tháp là dịp để thể hiện tín ngưỡng và lòng tri ân với tiền nhân, đồng thời là không gian giao thoa giữa tín ngưỡng và đời sống. Chính sự giao hòa giữa cái linh thiêng và cái bình dị đã khiến nơi đây trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá văn hóa phương Nam. 

Lễ giỗ ông bà Đỗ Công Tường

Diễn ra vào ngày 8 đến 10 tháng 6 âm lịch tại Cao Lãnh, lễ giỗ ông bà Đỗ Công Tường là một sự kiện tâm linh thiêng liêng, tưởng nhớ hai vị khai khẩn đất hoang và hy sinh vì cộng đồng. Truyền thuyết kể rằng, trong trận dịch lớn năm 1820, ông bà đã khấn nguyện chết thay cho dân làng, và lời cầu ấy linh ứng khi dịch bệnh chấm dứt sau khi họ qua đời. Chính tấm lòng nhân ái và đức hy sinh ấy đã khiến dân làng tôn kính, lập miếu thờ và tổ chức lễ giỗ mỗi năm.

Lễ hội được tổ chức trang trọng với các nghi thức truyền thống như nghinh sắc, dâng hương, rước kiệu và lễ cầu an. Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, không khí tràn ngập lòng thành kính, tiếng nhạc lễ vang lên cùng những dòng người đến dâng hương tưởng niệm. Bên cạnh phần nghi lễ là các hoạt động văn hóa đi kèm như biểu diễn văn nghệ, trò chơi dân gian, triển lãm ảnh và sản vật địa phương, góp phần làm phong phú thêm không gian lễ hội.

Ngoài mục đích thể hiện lòng tri ân với người có công mở đất, lễ giỗ ông bà Đỗ Công Tường còn là cơ hội để quảng bá hình ảnh Cao Lãnh. Mỗi năm, sự kiện thu hút hàng chục nghìn lượt khách hành hương và tham quan, góp phần làm nổi bật bản sắc văn hóa nhân văn sâu sắc của người dân miền Tây Nam Bộ.

Lễ hội Đình Định Yên

Tọa lạc bên dòng Hậu hiền hòa, đình Định Yên thuộc xã Lai Vung là một trong những thiết chế tín ngưỡng lâu đời của người dân Đồng Tháp. Ngôi đình được dựng nên vào năm 1909, trong bối cảnh cư dân vùng sông nước đang khai hoang lập ấp, cần một nơi gửi gắm niềm tin tâm linh và gắn kết cộng đồng. Trải qua hơn một thế kỷ, nơi đây vẫn giữ được dáng dấp cổ kính, là biểu tượng của tinh thần yêu nước và đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Lễ hội đình Định Yên được tổ chức mỗi năm hai lần vào dịp Hạ điền (tháng 4 âm lịch) và Thượng điền (tháng 11 âm lịch), mang ý nghĩa cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và tưởng niệm các bậc tiền nhân. Trong lễ hội, các nghi thức cổ truyền được tái hiện trang nghiêm như dâng hương, tế lễ, rước thần nông và thỉnh sinh. Không khí lễ hội sôi động hơn với các hoạt động văn nghệ truyền thống, múa lân, hát bội và các trò chơi dân gian thu hút đông đảo người dân lẫn du khách.

Không chỉ mang giá trị tâm linh, lễ hội đình Định Yên còn là nơi hun đúc tinh thần cộng đồng, khơi gợi niềm tự hào về cội nguồn và khẳng định bản sắc văn hóa đặc trưng của người Việt ở miền Tây. Chính sự hòa quyện giữa tín ngưỡng cổ truyền và sinh hoạt dân gian đã tạo nên nét hấp dẫn rất riêng cho lễ hội nơi đây, níu giữ bước chân người trở lại nhiều lần sau đó.

Lễ hội Trần Văn Năng

Lễ hội tưởng niệm Thượng tướng Quận công Trần Văn Năng diễn ra hằng năm vào các ngày 15 đến 17 tháng 2 âm lịch tại đền thờ ông. Là một danh tướng triều Nguyễn, ông nổi bật với tài thao lược, lòng trung nghĩa và đức độ được người đời sau kính trọng. Sau khi mất vào năm 1835 tại vùng Bến Siêu, nhân dân địa phương đã lập đền thờ để tưởng nhớ công lao và sự linh thiêng phò trợ của ông.

Mỗi dịp lễ hội, chính quyền và thân tộc tổ chức các nghi lễ truyền thống như thỉnh sắc thần, tế lễ, dâng hương tưởng niệm và diễn xướng văn tế theo nghi thức cổ. Không khí lễ hội trang nghiêm nhưng vẫn mang tính cộng đồng sâu sắc, khi người dân tụ họp về đây không chỉ để cầu phúc mà còn để tỏ lòng biết ơn vị anh hùng đã góp phần bảo vệ và mở mang vùng đất phương Nam.

Lễ hội Trần Văn Năng là nơi giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Thông qua những câu chuyện lịch sử, các hoạt động giao lưu và tái hiện nhân vật, người tham dự được tiếp cận một cách sống động với di sản của dân tộc. Chính điều này khiến lễ hội không chỉ có ý nghĩa hiện tại mà còn là sự gửi gắm ký ức và tinh thần lịch sử cho mai sau.

Lễ giỗ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Lễ giỗ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là một trong những lễ hội trang nghiêm và có sức lan tỏa mạnh mẽ ở Đồng Tháp. Tổ chức vào ngày 26 và 27 tháng 10 âm lịch tại Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, Cao Lãnh, lễ hội là dịp để nhân dân bày tỏ lòng tôn kính đối với một nhà nho yêu nước, người đã gieo mầm lý tưởng độc lập dân tộc từ những ngày đầu thế kỷ XX.

Lễ hội gồm nhiều hoạt động đặc sắc như dâng hương tưởng niệm, đọc văn tế, tái hiện Hội thi Trạng nguyên, trưng bày hiện vật và triển lãm hình ảnh về cuộc đời cụ Phó bảng. Đồng thời, các chương trình văn hóa, thể thao và ẩm thực địa phương cũng được tổ chức nhằm tạo nên không khí sôi động nhưng vẫn giữ được tính trang nghiêm, truyền thống. Lượng khách đến viếng mỗi năm lên đến hàng trăm ngàn người, thể hiện sức hút tinh thần của sự kiện.

Qua thời gian, sự kiện đã trở thành một lễ hội cấp tỉnh mang đậm tính giáo dục và truyền cảm hứng. Hình ảnh cụ Phó bảng với đời sống thanh bạch, sự lựa chọn rời quan trường để đi vào lòng dân đã in đậm trong tâm trí bao thế hệ. Lễ hội không chỉ là sự tri ân một con người, mà còn là nơi nhắc nhở về những giá trị sống cao đẹp: đạo lý, nhân cách và lòng yêu nước.

Lễ hội đua xuồng truyền thống

Vào mỗi dịp Tết Nguyên đán hoặc những ngày lễ lớn, các con rạch vùng Đồng Tháp như bừng tỉnh bởi tiếng hò reo rộn rã trong lễ hội đua xuồng truyền thống. Đây không chỉ là môn thể thao dân dã mà còn là dịp để các làng xã thể hiện tinh thần đồng đội, sức mạnh tập thể và niềm tự hào quê hương.

Cuộc đua diễn ra trên nền sông nước phù sa, nơi những chiếc xuồng ba lá được trang trí bắt mắt, lướt băng băng dưới sự điều khiển khéo léo của các tay chèo dày dạn kinh nghiệm. Bên lề cuộc đua là cả một không gian hội hè: chợ quê, ẩm thực dân gian, các gian hàng trưng bày sản vật và các tiết mục văn nghệ mang đậm phong cách miền Tây. Cả làng trên xóm dưới cùng hòa vào nhịp vui bất tận.

Lễ hội đua xuồng không chỉ là dịp vui chơi mà còn là nơi gìn giữ những giá trị truyền thống đặc sắc của văn hóa sông nước. Nó phản ánh sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên, giữa tập thể và cá nhân, giữa thi đấu và lễ nghi. Với người Đồng Tháp, lễ hội này là biểu tượng của sức sống, lòng bền bỉ và tinh thần hào sảng phương Nam.

Giữa nhịp sống hiện đại, những lễ hội ấy vẫn được người dân trân trọng gìn giữ như phần hồn không thể tách rời của mảnh đất này. Đó là cơ hội để thế hệ hôm nay nhìn lại quá khứ, tiếp nối tinh thần hiếu nghĩa, và gửi gắm hy vọng vào tương lai. Về với lễ hội Đồng Tháp là trở về với những gì thuần hậu, chan chứa nghĩa tình, nơi mà mỗi bước chân, mỗi nén nhang, mỗi tiếng trống hội đều vọng về cội nguồn sâu xa của dân tộc Việt.