Giữa miền Bắc bộ sôi động, Ninh Bình lại mang trong mình một nét đẹp trái ngược, trầm mặc, bình yên và đầy chất thiền. Mảnh đất này nổi tiếng với những danh thắng tự nhiên nên thơ, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử văn hóa có giá trị, trong đó nổi bật là Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự.

Tựa như một “ốc đảo thiền môn” giữa rừng thông tĩnh tại, ngôi chùa là điểm đến lý tưởng dành cho những ai đang tìm kiếm một không gian để lắng đọng tâm hồn, chiêm nghiệm và chữa lành sau những ngày dài xô bồ. Hành trình về với Chùa Địa Tạng là một chuyến du ngoạn, là cuộc trở về với chính mình – nơi lòng người tìm thấy an yên giữa thiên nhiên và đạo pháp.

1. Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự - Chốn bình yên giữa miền quê

Ẩn mình nơi miền quê thanh bình thuộc thôn Ninh Trung, xã Thanh Bình, nay thuộc tỉnh Ninh Bình, Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là điểm đến tâm linh đang dần thu hút đông đảo du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, không gian tĩnh lặng và bầu không khí linh thiêng hiếm có. Trong dân gian, ngôi chùa còn được gọi bằng cái tên mộc mạc là Chùa Đùng, gợi nhớ đến nét gần gũi, giản dị mà rất đỗi thân thuộc của văn hóa làng quê Bắc Bộ.

Tọa lạc cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km, Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn tìm đến một chốn nghỉ ngơi tâm hồn mà không cần đi quá xa. Hành trình di chuyển thuận tiện bằng ô tô riêng, xe khách hoặc xe máy giúp nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn cho cả chuyến du lịch cuối tuần ngắn ngày, hay những buổi hành hương thanh tịnh giữa đời thường hối hả.

Chùa mở cửa đón khách từ 6h30 đến 18h30 hàng ngày, tạo điều kiện cho du khách dễ dàng sắp xếp thời gian chiêm bái, tham quan và hòa mình vào không gian trầm mặc, an yên của nơi cửa Phật. Với lối kiến trúc mang đậm dấu ấn Phật giáo truyền thống, hòa quyện cùng thiên nhiên xanh mát và tiếng chuông chùa ngân nga, Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là điểm dừng chân mang đến sự lắng đọng, chữa lành cho tâm hồn giữa nhịp sống bộn bề.

2. Dấu ấn nghìn năm và ý nghĩa linh thiêng của Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự 

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là một điểm đến tâm linh thanh tịnh, chứng tích sống động của dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam. Theo sử liệu, chùa được xây dựng từ thế kỷ X, trải qua nhiều triều đại thăng trầm nhưng vẫn giữ được vị thế quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Khi mới hình thành, chùa có quy mô lên tới 120 gian, được xem như một trong những trung tâm Phật giáo lớn bậc nhất của vùng đất này thời bấy giờ.

Tên gọi "Địa Tạng Phi Lai Tự" mang theo nhiều tầng nghĩa đầy huyền bí và sâu sắc. Trong Phật giáo, Địa Tạng Vương Bồ Tát là vị Bồ Tát đại nguyện, luôn hiện thân nơi cõi Ta Bà để cứu độ chúng sinh. Cụm từ "Phi Lai" có thể được hiểu theo hai chiều: một là Ngài thường xuyên đến đây, hai là Ngài chưa từng đến – gợi mở một triết lý thâm sâu rằng chốn cửa Phật vốn không giới hạn bởi không gian hay thời gian, mà hiện diện ở nơi tâm người hành đạo hướng về điều thiện. Dù diễn giải theo nghĩa nào, thì nơi đây cũng luôn được coi là mảnh đất linh thiêng, nơi hội tụ năng lượng an lành và niềm tin bất diệt vào đức Phật.

Bên cạnh ý nghĩa tôn giáo, chùa còn gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Tương truyền, vua Trần Nghệ Tông từng chọn chùa làm nơi lánh nạn, ẩn cư trong thời kỳ biến loạn. 

Đến thời nhà Nguyễn, vua Tự Đức đã từng thân chinh đến đây để cầu tự, thể hiện lòng thành kính và niềm tin sâu sắc vào sự linh ứng của cửa Phật. Chính những dấu ấn ấy càng tô điểm cho chùa Địa Tạng Phi Lai Tự thêm phần huyền bí, trang nghiêm và trở thành một phần không thể thiếu trong dòng chảy văn hóa – lịch sử vùng đồng bằng Bắc Bộ.

3. Vẻ đẹp kiến trúc hài hòa và cảnh quan thanh tịnh của Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự

Một trong những điểm khiến Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự trở thành điểm đến nổi bật giữa hàng trăm ngôi chùa cổ ở miền Bắc chính là sự kết hợp hài hòa giữa phong thủy linh thiêng và kiến trúc truyền thống. Tọa lạc trong một vùng địa thế đắc địa, chùa tựa lưng vào núi, phía sau là rừng thông xanh ngắt quanh năm rì rào trong gió, hai bên là thế “tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ” – biểu tượng cho sự bảo hộ và cân bằng âm dương trong quan niệm Á Đông. Chính thế đất này mang đến vẻ uy nghi trầm mặc cho chùa giúp người viếng cảm nhận được sự vững chãi, an lành ngay khi bước qua cổng Tam Quan.

Lối vào chùa cũng là một điểm nhấn độc đáo không thể bỏ qua. Thay vì lát gạch hay đổ bê tông như thường thấy, con đường dẫn đến chùa được trải toàn bộ bằng sỏi trắng, tạo cảm giác tinh khiết, nhẹ nhàng như bước trên dòng thiền. Mỗi bước chân vang lên tiếng sỏi lạo xạo hòa quyện cùng tiếng gió, tiếng chuông, càng khiến hành trình trở nên tĩnh lặng và sâu lắng hơn bao giờ hết.

Khuôn viên chùa được quy hoạch hợp lý, gọn gàng nhưng không mất đi vẻ cổ kính. Tòa Tam Bảo nằm ở vị trí trung tâm, là nơi an vị pho tượng Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát – hiện thân của lòng từ bi và đức hy sinh. Pho tượng lớn, uy nghiêm, gương mặt hiền từ như lặng lẽ soi chiếu lòng người hành hương.

Kế đó là Nhà thờ Tổ, nơi tôn thờ 42 vị sư tổ đã từng trụ trì tại chùa qua các thời kỳ, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với những bậc tiền nhân truyền trì Phật pháp. Ngoài ra, chùa còn có các điện thờ như điện Đức Thánh Đạo Hiền, điện Đức Ông và điện Quan Thế Âm Bồ Tát, mỗi nơi đều được bài trí công phu, mang đậm sắc thái Phật giáo Bắc Tông truyền thống.

Không gian sinh hoạt và tu tập tại chùa cũng được bố trí đầy đủ, bao gồm khu nhà ở cho tăng ni, giảng đường, nhà khách dành cho du khách và khu vực tổ chức các khóa tu mùa hè, tạo điều kiện để Phật tử và người tìm đạo có thể tĩnh tâm, học Phật và tu hành trong môi trường thanh tịnh, gần gũi với thiên nhiên. Với sự kết hợp hài hòa giữa cảnh sắc và kiến trúc, Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là nơi lan tỏa năng lượng chữa lành giữa cuộc sống hiện đại xô bồ.

4. Sắc màu tâm linh qua những hoạt động và lễ hội tại chùa Địa Tạng Phi Lai Tự 

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là nơi diễn ra nhiều hoạt động tâm linh và lễ hội đặc sắc, góp phần giữ gìn và lan tỏa những giá trị văn hóa – tinh thần đặc trưng của Phật giáo Việt Nam.

Nổi bật nhất trong năm là Lễ Vu Lan và Lễ vía Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, được tổ chức long trọng vào ngày 30/07 Âm lịch. Đây là dịp để người dân, Phật tử và du khách thập phương cùng nhau bày tỏ lòng hiếu kính với đấng sinh thành, cầu chúc cho cha mẹ còn sống luôn an khang, cha mẹ đã khuất sớm được siêu thoát về cõi tịnh. Không gian chùa vào ngày lễ tràn ngập ánh đèn hoa đăng, lời tụng kinh vang lên trầm ấm, tạo nên bầu không khí thiêng liêng khiến bất cứ ai có mặt cũng cảm nhận được sự xúc động lan tỏa trong từng khoảnh khắc.

Vào mùa hè, chùa thường xuyên tổ chức các khóa tu ngắn ngày, đặc biệt dành cho thanh thiếu niên và người lớn có mong muốn tìm hiểu Phật pháp. Các hoạt động trong khóa tu giúp người tham dự học cách sống chậm lại, nhìn sâu vào bên trong bản thân, gieo duyên lành với đạo pháp trong tâm hồn mỗi người. Từ đó, xây dựng nền tảng đạo đức, nhân văn và sự tỉnh thức trong hành trình sống hiện đại đầy xô bồ.

Một trong những hoạt động mang màu sắc văn hóa dân gian đáng yêu nhất tại chùa là Tết Trung thu – dịp để các em nhỏ và gia đình quây quần bên nhau trong khung cảnh đậm chất thiền. Chùa tổ chức đêm hội trăng rằm với các tiết mục múa lân, ca hát, rước đèn và phát quà cho thiếu nhi. Trong không gian lung linh ánh nến giữa rừng thông và mái chùa cổ kính, Trung thu tại Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự mang lại cảm giác ấm áp, yên bình hiếm nơi nào có được.

5. Hướng dẫn di chuyển thuận tiện đến Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự

Với vị trí chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km, Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là một điểm đến tâm linh lý tưởng cho chuyến hành hương trong ngày. Dù bạn di chuyển bằng phương tiện cá nhân hay công cộng, cung đường đến chùa đều tương đối dễ đi và thuận lợi.

Đối với du khách khởi hành từ Hà Nội bằng ô tô hoặc xe máy, lộ trình được gợi ý như sau: Từ trung tâm thành phố, bạn đi theo hướng cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, sau đó rẽ ra tại nút giao Phủ Lý (thuộc Quốc lộ 1A). Tiếp tục di chuyển theo tuyến đường Thanh Phong – Thanh Lưu – Liêm Sơn, đến thôn Ninh Trung là tới nơi. Cung đường này có chất lượng tốt, thời gian di chuyển chỉ khoảng 1,5 – 2 tiếng, rất thích hợp cho những ai muốn có một chuyến đi nhanh gọn, không quá mệt mỏi.

Nếu chọn di chuyển bằng xe khách, bạn có thể đến bến xe Giáp Bát hoặc Mỹ Đình, bắt các tuyến xe chạy tuyến Hà Nội – Ninh Bình hoặc Hà Nội – Thanh Liêm. Khi xe đi đến đoạn cây xăng Kim Cương, bạn xuống xe và tiếp tục đi xe ôm hoặc taxi khoảng 7 km là sẽ đến cổng chùa.

6. Trải nghiệm và những lưu ý quan trọng khi tham quan chùa Địa Tạng Phi Lai Tự

Chuyến hành hương đến Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự không đơn thuần là một cuộc dạo chơi, mà còn là hành trình trở về với nội tâm, nơi du khách được đắm mình trong vẻ đẹp cổ kính và sự tĩnh tại hiếm có. Những trải nghiệm tại đây gợi mở cảm xúc thiền định mang đến giá trị tinh thần sâu sắc cho bất kỳ ai ghé thăm.

Đầu tiên, du khách có thể chiêm ngưỡng các công trình kiến trúc cổ kính mang đậm phong cách Phật giáo Bắc Bộ. Từ tòa Tam Bảo uy nghiêm cho đến nhà thờ Tổ và các điện thờ được bài trí trang trọng tất cả đều góp phần tạo nên một không gian linh thiêng và đầy sức hút. Việc dạo bước trong khuôn viên rợp bóng thông, lắng nghe tiếng chuông chùa ngân vang, mang lại cảm giác thanh thản và thư thái cho tâm hồn.

Nếu đến đúng dịp lễ hội, du khách còn có cơ hội tham gia các hoạt động tâm linh đặc sắc như Lễ Vu Lan, lễ vía Đức Địa Tạng Bồ Tát hay các khóa tu mùa hè dành cho cả người lớn và giới trẻ. Đây là dịp để kết nối với cộng đồng Phật tử, mở rộng hiểu biết về giáo lý nhà Phật và vun đắp đời sống tinh thần giữa xã hội hiện đại.

Đặc biệt, không gian thiên nhiên thanh tịnh bao quanh ngôi chùa là một điểm cộng không thể bỏ qua. Được bao bọc bởi rừng thông xanh mát, những lối đi trải sỏi trắng và cảnh sắc yên bình, nơi đây lý tưởng để dừng chân thư giãn, thiền định hoặc đơn giản là hít thở bầu không khí trong lành, lắng nghe hơi thở cuộc sống chậm rãi và sâu sắc hơn.

Tuy nhiên, để có một chuyến tham quan trọn vẹn và đầy ý nghĩa, du khách cần lưu ý một số điều cơ bản. Trang phục nên lịch sự, kín đáo, tránh những bộ đồ hở hang hoặc phản cảm, nhằm thể hiện sự tôn trọng đối với không gian tâm linh. Giữ gìn vệ sinh, không xả rác bừa bãi, đồng thời duy trì sự yên tĩnh và trật tự chung để bảo vệ không gian thanh tịnh cho những người xung quanh. Ngoài ra, hãy tuân thủ các quy định và hướng dẫn của nhà chùa, không tự ý chạm vào tượng Phật, vật thờ hay khu vực hành lễ nếu không được phép.

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự là điểm đến dành cho những ai tin vào tâm linh, đạo Phật và là nơi mà bất kỳ ai, dù trẻ hay già, đều có thể tìm thấy một nhịp thở chậm giữa guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại. Từ kiến trúc cổ kính, cảnh sắc hài hòa đến những trải nghiệm lễ hội và tu tập ý nghĩa, mỗi khoảnh khắc tại chùa đều là một mảnh ghép hoàn hảo cho hành trình khám phá nội tâm. 

Nếu bạn đang cần một điểm đến vừa gần gũi vừa sâu lắng, thì hãy để Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự trở thành nơi bắt đầu cho hành trình lắng nghe bản thân – nơi mà mỗi bước chân đều dẫn về phía an yên.