1. Đôi nét về làng trống Đọi Tam

Tọa lạc dưới chân núi Đọi - một vùng đất cổ kính giàu truyền thống văn hóa và lịch sử, làng trống Đọi Tam là một trong những làng nghề lâu đời bậc nhất Việt Nam, nổi tiếng với nghề làm trống có lịch sử hơn một nghìn năm. Tương truyền, vào năm 987, khi vua Lê Đại Hành về cày tịch điền tại Đọi Sơn, hai người dân trong làng đã làm chiếc trống lớn để nghênh đón nhà vua. Từ đó, nghề làm trống hình thành và phát triển, được truyền từ đời này sang đời khác như một niềm tự hào của cả cộng đồng. Bên cạnh những nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời, nơi đây còn để lại cho du khách những ấn tượng sâu sắc với vẻ đẹp yên bình, dung dị của vùng quê Bắc Bộ với những con đường nhỏ rợp bóng tre, những tiếng đục tiếng dùi vang vọng khắp không gian. Nếu có dịp tới Ninh Bình, bạn nhất định đừng bỏ lỡ điểm đến này nhé!

2. Thời điểm thích hợp để ghé thăm làng trống Đọi Tam

Thời điểm thích hợp nhất để ghé thăm làng trống Đọi Tam là vào mùa xuân, đặc biệt từ tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch. Đây là khoảng thời gian không khí lễ hội lan tỏa khắp vùng quê Hà Nam, thời tiết mát mẻ, dễ chịu, rất lý tưởng cho các chuyến du xuân kết hợp tìm hiểu văn hóa truyền thống. Vào dịp này, du khách còn có cơ hội hòa mình vào không khí của các lễ hội đầu năm như lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, nơi mà tiếng trống Đọi Tam ngân vang báo hiệu mùa vụ mới và cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.

Ngoài mùa xuân, bạn cũng có thể ghé thăm làng vào những ngày thường trong năm để cảm nhận được nhịp sống yên bình, mộc mạc của làng quê. Những ngày mùa thu (tháng 9–11) với tiết trời hanh hao, nắng nhẹ cũng là thời điểm lý tưởng để tản bộ dưới chân núi Đọi, lắng nghe tiếng đục trống vang vọng và tận mắt chứng kiến các nghệ nhân miệt mài bên từng đường dùi, lớp da trâu, thớ gỗ.

Một số địa điểm lưu trú chất lượng lân cận làng trống

Để nghỉ ngơi trước và sau hành trình khám phá nét đẹp làng trống Đọi Tam, du khách có thể tham khảo một số điểm đến lưu trú dưới đây:

• Khách sạn Bảo Sơn: Khách sạn Bảo Sơn có vị trí thuận tiện để khách hàng dễ dàng đến tham quan những địa điểm du lịch nổi tiếng của Hà Nam.
• The Dome Hotel: Khách sạn hiện đại với thiết kế sang trọng cùng nhiều dịch vụ tiện ích khác. 
• Famille Hà Nam: Khách sạn mang phong cách gia đình, tạo cảm giác ấm cúng và thân thiện. Nằm trong khu vực yên tĩnh, thích hợp cho du khách tìm kiếm sự thư giãn.

4. Những trải nghiệm thú vị của du khách tại làng nghề này

Chiêm ngưỡng quy trình làm trống thủ công truyền thống

Đến làng trống Đọi Tam, du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng quy trình chế tác những chiếc trống thủ công tinh xảo đã được gìn giữ và truyền lại qua hơn một thiên niên kỷ. Mỗi chiếc trống ở đây đều trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, khắt khe, từ khâu chọn nguyên liệu đến hoàn thiện sản phẩm. Để làm trống, người ta lựa chọn loại gỗ mít - loại gỗ dẻo dai, nhẹ và có độ bền cao sau đó sơ chế rồi uốn thành thân trống. Tiếp đến, mặt da trống phải là da trâu dày, chắc, được ngâm, cạo lông và phơi đúng kỹ thuật để đảm bảo độ đàn hồi và âm thanh vang vọng. Những người thợ lành nghề sẽ căng da lên mặt trống, đóng đai sắt, sau đó dùng búa gò tinh chỉnh sao cho âm thanh đạt chuẩn: trầm, vang, đều và không bị đục. Đặc biệt, để kết thúc quy trình tạo nên chiếc trống chất lượng, những người nghệ nhân sẽ vẽ tay công phu các họa tiết truyền thống như hình rồng, mây, sóng nước… Tất cả công đoạn đều được làm bằng tay, không can thiệp bởi công nghiệp hóa nên mỗi chiếc trống là biểu tượng của sự khéo léo, tinh xảo của người nghệ nhân, chứa đựng cả một nền văn hóa lâu đời của Việt Nam không gì sánh bằng.

Tự tay thử làm một chiếc trống nhỏ

Không chỉ chiêm ngưỡng quy trình làm trống đầy tinh xảo của những người nghệ nhân, du khách còn cơ cơ hội tự tay làm thử một chiếc trống nhỏ như món quà kỷ niệm đáng nhớ nơi đây, dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân làng nghề. Du khách sẽ bắt đầu từ những thao tác cơ bản như chọn miếng da trâu đã được xử lý, học cách căng da lên mặt trống, dùng dùi gỗ đóng đai, và thử gò mép trống sao cho chắc tay, đều đặn. Những công đoạn tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và cảm nhận nhịp điệu từ đôi tay. Và cho dù, sản phẩm thu về chưa phải chính xác và hoàn hảo nhất thì đây cũng chính là món quà tinh thần vô giá - dấu ấn cá nhân gắn liền với văn hóa đặc sắc của mỗi du khách khi ghé thăm làng nghề. Với nhiều du khách, đặc biệt là trẻ em hay nhóm gia đình, hoạt động này không chỉ giúp thư giãn mà còn mở ra cánh cửa cảm nhận sâu sắc hơn về sự kỳ công và giá trị bền vững của nghề thủ công truyền thống Việt Nam.

Check-in giữa làng nghề truyền thống

Không chỉ là nơi lưu giữ tinh hoa của một nghề thủ công lâu đời, mà còn là bối cảnh tuyệt vời cho những khung hình đậm chất văn hóa và nghệ thuật. Bạn có thể đi dạo trên những con đường làng nhỏ ngắm nhìn những chiếc trống lớn nhỏ xếp nối nhau dọc theo sân gạch, hiên nhà hay những xưởng gỗ rợp mùi thơm ngai ngái của gỗ mít. Hòa cùng với ánh nắng chan hòa, đây chính là những khung nền ấn tượng nhất giúp du khách có được những tấm ảnh check in đầy ấn tượng, mang đậm hơi thở truyền thống. Ngoài ra, với những ai yêu nhiếp ảnh hay mong muốn tìm một không gian “sống chậm”, làng nghề Đọi Tam không chỉ là nơi lưu lại kỷ niệm, mà còn là phông nền văn hóa sống động, kể những câu chuyện xưa qua từng khung hình mộc mạc.

Mua trống lưu niệm và sản phẩm mỹ nghệ độc đáo

Để lưu giữ những kỉ niệm đáng nhớ trước khi rời khỏi làng trống Đọi Tam, du khách có thể ghé qua các cửa hàng gia đình hoặc xưởng nhỏ trong làng để chọn mua những chiếc trống lưu niệm – những món quà mang đậm giá trị truyền thống và tâm huyết của người thợ thủ công. Tại đây, bạn có thể tìm thấy rất nhiều sản phẩm đa dạng về mẫu mã và kích thước, từ những chiếc trống mini chỉ bằng lòng bàn tay, trống trang trí để bàn, trống nghi lễ nhỏ, cho đến những sản phẩm mỹ nghệ từ gỗ được chế tác tinh xảo. Nhiều loại trống được sơn son thếp vàng, chạm khắc hoa văn rồng, mây, sóng nước… tạo nên vẻ đẹp cổ điển, rất phù hợp để trưng bày trong không gian sống hoặc làm quà biếu mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Đặc biệt, một số nghệ nhân còn sáng tạo các mặt hàng như trống đồ chơi cho trẻ em, trống treo tường hoặc quà lưu niệm khắc tên cá nhân theo yêu cầu, tạo nên sự đa dạng trong lựa chọn cho du khách đó. 

5. Thưởng thức một số món ăn đặc sản Hà Nam trong bữa cơm tại làng nghề

Trong hành trình khám phá vẻ đẹp làng trống Đọi Tam, du khách có thể dừng chân thưởng thức một số món ăn truyền thống nơi đây vừa để tiếp sức cho chuyến đi vừa để có thêm nhiều trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ tại mảnh đất Hà Nam yên bình này nhé. 

Cá kho làng Vũ Đại

Không thể nhắc đến ẩm thực Ninh Bình mà bỏ qua món cá kho làng Vũ Đại - một tuyệt phẩm mang hương vị đậm đà, thấm sâu từng thớ thịt. Từng khúc cá có màu nâu óng, săn chắc mà vẫn giữ được độ béo, mềm, khi ăn vào cảm nhận rõ vị mặn ngọt quyện hòa, cay nhẹ nơi đầu lưỡi và mùi thơm nồng ấm từ gừng, riềng... đặc trưng không thể trộn lẫn. Khi ăn bạn có thể ăn kèm với cơm nóng để cảm nhận đầy đủ hương vị hấp dẫn của món ăn này nhé!

Bánh cuốn Phủ Lý

Một món ăn vừa dân dã vừa tinh tế, bánh cuốn Phủ Lý làm say lòng thực khách bởi sự mềm mại của lớp bánh tráng mỏng, trắng trong, cuốn cùng chút hành phi thơm nức và đôi khi có thêm mộc nhĩ, thịt băm. Ngoài ra, du khách có thể thưởng món ăn cùng chả nướng Ninh Bình nay chấm cùng nước mắm chua ngọt vô cùng hấp dẫn để cảm nhận trọn vẹn mọi hương vị nhé!

Cháo lòng Bình Lục

Cháo lòng Bình Lục là món ăn sáng nhẹ nhàng du khách có thể tham khảo. Gạo tẻ rang thơm, ninh nhừ tạo thành cháo sánh, mịn; lòng lợn được làm sạch, luộc tới độ giòn dai vừa phải, thái miếng vừa ăn. Điều đặc biệt là phần dồi - nhân đậm đà với tiết, rau thơm, đậu phộng rang - được nêm nếm đậm vị và thơm lừng. Mỗi muỗng cháo là sự hài hòa của vị béo, bùi, cay nhẹ từ tiêu ớt, đậm đà của nước luộc lòng và cảm giác no nê, ấm bụng đậm chất làng quê.

6. Lưu ý gì khi tới tham quan làng nghề truyền thống này

Để có trải nghiệm trọn vẹn nhất tại làng trống Đọi Tam, du khách nên lưu ý một số điều dưới đây trong chuyến đi:

• Tôn trọng không gian lao động và sinh hoạt của người dân
• Giữ gìn vệ sinh chung và không gian làng nghề
• Trang phục phù hợp, gọn gàng
• Thận trọng khi tham gia trải nghiệm làm trống
• Ưu tiên mua hàng tại chỗ để ủng hộ làng nghề

Trải nghiệm du lịch tại làng trống Đọi Tam là một trong những chuyến đi ý nghĩa và đáng nhớ nhất tại mảnh đất Ninh Bình đối với mỗi du khách. Chúc bạn có thật nhiều kỉ niệm nhớ tại nơi này nhé!