1. Checklist các điểm đến du lịch tâm linh nổi bật tại Ninh Bình

Chùa Cổ Lễ

Chùa Cổ Lễ tọa lạc tại xã Cổ Lễ, nổi tiếng là một trong những ngôi chùa độc đáo bậc nhất miền Bắc. Được tái thiết vào cuối thế kỷ XIX dưới sự trụ trì của Hòa thượng Thích Thế Long, chùa không chỉ là trung tâm tín ngưỡng mà còn là một công trình nghệ thuật mang tính biểu tượng, gây ấn tượng với du khách bởi lối kiến trúc vừa cổ kính, vừa đậm dấu ấn phương Tây. Khác với nhiều ngôi chùa truyền thống, chùa Cổ Lễ gây ấn tượng bởi sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Phật giáo Á Đông và những yếu tố kiến trúc Gothic phương Tây, thể hiện rõ nhất ở tòa tháp chuông cao hơn 30m có hình dáng như tháp nhà thờ nhưng mái cong vẫn đậm nét Việt. Đặc biệt, bước vào chánh điện, bạn sẽ được chiêm ngưỡng công trình được xây bằng gạch đá kiên cố, bài trí tượng Phật công phu, sơn son thếp vàng lộng lẫy, mang tới cho du khách không gian chiêm bái, cầu nguyện đầy uy nghiêm. Bên cạnh đó, toàn bộ khuôn viên chùa được xây dựng cân đối với những tiểu cảnh như hồ bán nguyệt, cầu đá cùng dãy hành lang tạo thành tổng thể uy nghi mà thanh tịnh. Chùa Cổ Lễ Lễ không chỉ là nơi người dân địa phương gửi gắm tín ngưỡng, mà còn là điểm đến thu hút du khách khắp nơi về hành hương, vãn cảnh. Nếu tới đúng dịp ngày rằm tháng Chín âm lịch, du khách có thể tham gia lễ hội Cổ Lễ được tổ chức long trọng với nhiều hoạt động lễ hội đáng nhớ từ nghi thức rước kiệu, tế lễ, dâng hương và hoạt động văn hóa dân gian như múa lân, hát chèo, trình diễn võ thuật,... Với giá trị văn hóa lịch sử và vẻ đẹp kiến trúc, chùa Cổ Lễ là điểm đến du lịch tâm linh không thể bỏ lỡ đối với du khách tới Ninh Bình đó.

Chùa Phổ Minh

Tọa lạc tại làng Tức Mặc, quê hương của triều đại nhà Trần, chùa Phổ Minh là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất miền Bắc, không chỉ bởi giá trị lịch sử mà còn bởi vẻ đẹp kiến trúc đậm chất thời Trần. Được khởi công xây dựng từ thế kỷ XIII, ngôi chùa từng là nơi lui về tu hành và an dưỡng của các vị vua Trần sau khi nhường ngôi, nên khi tới đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng từng bức tường, mái ngói, từng pho tượng hay tháp cổ đều thấm đẫm tinh thần “vô vi nhi trị” – lặng lẽ mà cao cả, khiêm nhường mà uy nghi. Ngoài ra, kiến trúc chùa cũng mang dấu ấn đặc trưng của Phật giáo thời Trần và nổi bật nhất là tháp Phổ Minh - cao 13 tầng, được xây bằng gạch nung và đá xanh, với những hoa văn chạm khắc hình rồng, hoa sen vô cùng sống động và giàu tính biểu tượng. Bên dưới chân tháp là hai cây hương đá lớn chạm hình hoa sen tinh xảo, tạo nên không gian thiêng liêng và trầm mặc để du khách có thể vãn cảnh, tĩnh tâm. Bên cạnh đó, không gian chùa cũng gây ấn tượng với nhiều Phật tử bởi lối kiến trúc truyền thống độc đáo từ tiền đường, thượng điện, các dãy hành lang, nhà tổ, nhà tăng và điện thờ tạo thành một bố cục hình vuông khép kín, vừa thuận tiện cho sinh hoạt Phật sự, vừa thể hiện quan niệm viên mãn trong triết lý nhà Phật. Đặc biệt, dưới những bóng cây cổ thụ trong chùa là không gian xanh mát, thoáng đãng vô cùng, tạo điều kiện để mỗi người tới đây có thể thiền định, tĩnh tâm, tìm kiếm bình yên trong tâm hồn. Đến chùa Phổ Minh, du khách vừa có thể tìm hiểu những câu chuyện lịch sử, văn hóa, vừa vãn cảnh, chiêm bái, đồng thời tham gia lễ hội đầu năm để có thêm nhiều trải nghiệm ý nghĩa trong hành trình du lịch tâm linh Ninh Bình. 

Chùa Lương Hải Anh

Chùa Lương Hải Anh là một trong những ngôi chùa nổi bật trong hành trình du lịch tâm linh Ninh Bình du khách nhất định nên ghé qua. Đây là một trong những ngôi chùa cổ kính bậc nhất vùng duyên hải châu thổ Bắc Bộ, nổi bật không chỉ bởi kiến trúc độc đáo mà còn bởi vị trí địa lý đặc biệt – nằm trong quần thể di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, bao gồm đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Đức Lượng và khu di chỉ chùa Lương cổ. Tuy được phục dựng từ nền chùa cũ nhưng du khách khi tới chùa có thể chiêm ngưỡng toàn bộ công trình chùa chiền với kiến trúc truyền thống từ mái cong đầu đao, tường gạch rêu phong và những hàng cột gỗ lim vững chãi. Bên cạnh đó, không gian chùa được bao bọc bởi cây xanh, hồ nước và ruộng đồng yên ả, tạo nên một khung cảnh thanh tịnh, hòa quyện giữa đất trời – rất thích hợp để hành hương, thiền định hay đơn giản là tìm về sự an nhiên trong tâm hồn. Đặc biệt, không chỉ chính điện được xây theo lối “tiền Phật hậu Tổ”, trong đó các pho tượng Phật được tạo tác công phu, sơn son thếp vàng đậm nét từ bi, thanh thoát; khu nhà Mẫu phía sau với ban thờ Mẫu và các vị thần bản địa cũng được xây dựng chỉn chu, thể hiện sự giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ. Du khách khi tới chùa không chỉ chiêm bái, vãn cảnh mà có thể tham gia vào những lễ hội truyền thống, đặc biệt là ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch – ngày lễ hội chùa Lương với nhiều hoạt động và nghi lễ văn hóa đa dạng giúp bạn có thêm trải nghiệm du lịch đáng nhớ.

Chùa Keo Hành Thiện

Chùa Keo Hành Thiện hay còn được gọi là Thần Quang Tự là một trong những ngôi chùa cổ và có giá trị nghệ thuật kiến trúc bậc nhất tại Ninh Bình. Được xây dựng từ thời Lý và trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được những nét kiến trúc đậm chất truyền thống với toàn bộ khuôn viên chùa được quy hoạch theo lối “nội công ngoại quốc” cùng gần một trăm gian nhà lớn nhỏ nối liền bằng hành lang gỗ – một quần thể kiến trúc gỗ cổ đồ sộ, hiếm thấy trong hệ thống chùa Việt. Điểm đặc sắc của chùa Keo không chỉ ở quy mô lớn mà còn nằm ở trình độ điêu khắc, chạm trổ vô cùng tinh xảo. Những vì kèo, cột lim, đầu đao, xà ngang đều được chạm khắc hoa văn mây, rồng, phượng, hoa lá sinh động mà vẫn hài hòa, thể hiện bàn tay và tâm huyết của những nghệ nhân bậc thầy xưa. Bên cạnh đó, không chỉ có chính điện được bài trí nghiêm trang với hệ tượng cổ, sơn son thếp vàng, Nhà Tổ phía sau - nơi thờ Quốc sư Dương Không Lộ, vị cao tăng nổi tiếng đời Lý cũng được trang hoàng đầy linh thiêng, mang tới cho du khách không gian tĩnh tâm, thiền định và tìm hiểu văn hóa lịch sử lý tưởng. Với giá trị kiến trúc – lịch sử đặc biệt, chùa Keo Hành Thiện không chỉ là chốn tu hành mà còn là điểm đến văn hóa tâm linh nổi bật của tỉnh Ninh Bình, du khách nhất định không nên bỏ lỡ trong hành trình của mình. 

Di tích Phủ Dầy

Phủ Dầy là một trong những trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu linh thiêng và nổi tiếng nhất cả nước, gắn liền với sự tôn thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh – một trong Tứ bất tử của văn hóa dân gian Việt Nam. Du khách khi tới Phủ Dầy sẽ được khám phá trọn vẹn các công trình lớn nhỏ như Phủ Tiên Hương, Phủ Vân Cát, Lăng Mẫu, Đền Cả, Giếng Ngọc, Đền Trình với kiến trúc độc đáo cùng không khí linh thiêng nhưng gắn bó sâu sắc với đời sống tín ngưỡng của người dân vùng Bắc Bộ. Trong đó, phủ Tiên Hương là công trình chính, nơi đặt tượng thờ và bài vị Thánh Mẫu, được xây dựng theo kiến trúc truyền thống với mái ngói cổ, đầu đao cong vút, tường gạch bát tràng và hệ cột lim đồ sộ, bề thế. Ngoài ra, không gian Phủ Dầy cũng để lại cho du khách nhiều ấn tượng khi được cân đối hài hòa với cảnh quan thiên nhiên với những lối đi lát gạch, hàng cau thẳng tắp, cây đa cổ thụ tỏa bóng mát cùng tiếng chuông, tiếng mõ trầm mặc tạo nên một khung cảnh vừa tôn nghiêm, vừa sâu lắng. Không chỉ được chiêm bái, thể hiện lòng tôn kính tuyệt đối với Thánh Mẫu – người mẹ linh thiêng trong tâm thức dân gian, du khách khi tới tham quan Phủ Dầy còn có cơ hội tận hưởng không gian tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ - di sản văn hóa phi vật thể của nước nhà, đồng thời tận mắt chiêm ngưỡng những nghi thức văn hóa đặc sắc như rước kiệu Thánh Mẫu, múa Tứ phủ, diễn xướng chầu văn,... Nơi đây chắc chắn sẽ để lại cho du khách những trải nghiệm văn hóa đáng nhớ nhất trong hành trình du lịch tâm linh Ninh Bình đó.

Đền Trần

Đền Trần là điểm đến du lịch tâm linh nổi bật hàng đầu tại Ninh Bình và là quần thể kiến trúc tín ngưỡng đặc biệt, nơi thờ 14 vị vua triều Trần cùng các danh tướng có công với đất nước. Không chỉ là di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt, mà còn là nơi lưu giữ khí phách anh hùng, hào khí Đông A – một trong những thời kỳ rực rỡ nhất của lịch sử Việt Nam, đền Trần với ba công trình chính là đền Thiên Trường, đền Cố Trạch và đền Trùng Hoa, kết hợp thành một quần thể uy nghi, cân xứng, mang tới cho du khách không gian du lịch đầy linh thiêng. Đến tham quan quần thể đền Trần, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng từng đường nét kiến trúc cổ kính, mang đậm dấu ấn văn hóa cung đình xưa mà còn được chìm đắm trong không gian giao hòa giữa đất trời, lịch sử với những tư liệu và dấu tích lịch sử được lưu giữ lại nơi đây. Đặc biệt, nếu bạn tới đền Trần vào dịp đầu năm, bạn sẽ có cơ hội tham gia Lễ Khai Ấn đền Trần ngày 14 tháng Giêng âm lịch, thu hút hàng vạn lượt du khách và Phật tử thập phương về dâng hương, xin ấn cầu tài, cầu lộc. Với những nét đẹp kiến trúc nổi bật không từ ngữ nào miêu tả hết được cùng những giá trị văn hóa lịch sử cao quý, đền Trần chắc chắn sẽ để lại cho du khách những ký ức đáng nhớ nhất.

2. Lưu ý gì khi tới những địa điểm du lịch này

Để hành trình du lịch tâm linh Ninh Bình của du khách được trọn vẹn, bạn nên lưu ý một số điều dưới đây:

• Trang phục chỉnh tề, lịch sự và phù hợp chốn linh thiêng

• Giữ gìn sự yên tĩnh, tôn nghiêm, tôn trọng không gian chùa chiền

• Không xả rác bừa bãi, không tự ý hái lộc, bẻ cành cây

• Hành lễ đúng cách, không mê tín dị đoan

• Tôn trọng cộng đồng địa phương

Trên đây là một số địa điểm nổi bật trong hành trình du lịch tâm linh Ninh Bình xưa SmartTravel gợi ý cho du khách. Chúc bạn có một chuyến đi ý nghĩa và trọn vẹn!