Đây không chỉ là nơi khởi nguồn của triều đại nhà Trần - một trong những triều đại hiển hách nhất trong sử Việt - mà còn là không gian lưu giữ khí phách, cốt cách và hồn thiêng của tiền nhân. Trong hành trình trở về miền di sản, SmartTravel mời bạn cùng khám phá ngôi đền cổ kính này - nơi mỗi phiến đá, mái ngói, hàng cây đều thì thầm chuyện cũ ngàn năm.

 

1. Đôi nét về di tích Đền Trần

Nằm trầm mặc giữa miền quê lúa tỉnh Hưng Yên, Đền Trần là một quần thể di tích lịch sử - văn hóa đặc biệt, gắn liền với khởi nguyên của triều đại nhà Trần lừng lẫy. Nơi đây không chỉ là nơi thờ tự các vị vua, hoàng thân và công thần nhà Trần, mà còn là nơi lưu giữ lăng mộ của những bậc tiền nhân đã góp phần dựng xây nền móng cho quốc gia Đại Việt hưng thịnh.

 

Với giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh sâu sắc, Đền Trần đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt quan trọng - một danh hiệu tôn vinh vị thế không thể thay thế của nơi đây trong dòng chảy ngàn năm của dân tộc. Trong dân gian, đền còn được gọi bằng một cái tên đầy kính trọng: Thái Đường Lăng - gợi nhớ về Thái tổ nhà Trần và mạch nguồn của một triều đại vang danh.

1.1. Vị trí tọa lạc Đền Trần 

Di tích Đền Trần tọa lạc tại làng Tam Đường - một vùng đất trù phú, nơi giao hòa giữa những dòng sông và hồn thiêng sông núi. Đây chính là quê hương gốc của dòng họ Trần - khởi đầu cho một giai đoạn huy hoàng của lịch sử Việt Nam. Vị trí này không chỉ thuận lợi cho hành trình tham quan, chiêm bái, mà còn là điểm dừng chân lý tưởng trong các tuyến du lịch văn hóa - tâm linh miền Bắc.

 

1.2. Thời điểm tham quan Đền Trần lý tưởng nhất

Nếu bạn muốn cảm nhận trọn vẹn không khí thiêng liêng và trang nghiêm của Đền Trần, hãy đến vào dịp lễ hội truyền thống được tổ chức vào tháng Giêng âm lịch hàng năm - đặc biệt là vào ngày 13 tháng Giêng, ngày giỗ của Đức Thái Tổ Trần Thừa. Đây là thời điểm đền rộn ràng trong tiếng trống, tiếng chiêng, dòng người tấp nập hành hương, lễ bái với lòng thành kính sâu sắc.

 

Ngoài mùa lễ hội, những tháng đầu xuân hoặc đầu thu cũng là thời điểm lý tưởng để ghé thăm. Khi ấy, không gian đền tĩnh lặng, thoảng hương trầm, rất phù hợp cho những ai muốn tìm về nguồn cội, lắng lòng trước vẻ đẹp cổ kính và giá trị vĩnh hằng của một miền di sản.

2. Khám phá lịch sử đầy biến động của Đền Trần 

Đền Trần là một quần thể di tích đặc biệt - nơi gắn liền với sự phát tích và dựng nghiệp của vương triều Trần lừng lẫy trong lịch sử Việt Nam. Trên vùng đất thiêng này, hành cung Long Hưng và Lỗ Giang từng được xây dựng để tổ chức các đại lễ mừng chiến thắng, đồng thời là nơi an nghỉ của nhiều vị tổ tiên nhà Trần như Trần Kinh, Trần Hấp, Trần Lý và Trần Thừa. Nơi đây còn lưu giữ Thái Đường Lăng, nơi yên nghỉ của ba vị vua đầu triều: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông.

 

Trong thời kỳ kháng chiến chống Nguyên - Mông, khu vực Long Hưng từng bị quân giặc tàn phá dữ dội. Lịch sử ghi lại rằng quân Nguyên đã tìm cách đào phá Chiêu Lăng - lăng mộ của vua Trần Thái Tông - nhưng không thể xâm phạm được linh cữu, như một minh chứng sống động cho khí thiêng sông núi và lòng dân bảo vệ di tích. Từ thời Trần Anh Tông trở đi, để bảo toàn phần mộ, các vua sau được đưa về an táng tại Đông Triều (Quảng Ninh).

 

Dù đã trải qua nhiều biến động, chiến tranh và thiên tai, Đền Trần vẫn được con cháu dòng họ và nhân dân gìn giữ, tôn tạo qua nhiều thế hệ. Đến năm 2014, khu di tích chính thức được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt, khẳng định giá trị to lớn về lịch sử và văn hóa. Lễ hội Đền Trần, tổ chức hằng năm từ ngày 13 đến 18 tháng Giêng âm lịch, đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tỏa sáng hào khí Đông A trong lòng người dân Việt.

3. Nét đặc sắc khi tham quan Đền Trần

3.1. Vẻ đẹp kiến trúc đậm chất Việt

Đền Trần không chỉ là một di tích lịch sử, mà còn là một công trình kiến trúc đậm đà bản sắc Việt, thể hiện sự giao hòa tinh tế giữa nghệ thuật xây dựng truyền thống và tâm linh dân tộc. Toàn bộ quần thể được quy hoạch theo trục thần đạo truyền thống, với bố cục đăng đối, hài hòa giữa các hạng mục chính - thể hiện triết lý “tiền nghi lễ, hậu tĩnh tâm”.

 

Các khu vực chính trong quần thể di tích đền Trần:

- Khu đền chính gồm: cổng tam quan, nhà bia, nhà tiền tế, trung điện, và hậu cung - nơi đặt bài vị và thờ chính các vua Trần.

- Khu lăng mộ ở phía sau, gọi là Thái Đường Lăng, là nơi an táng các vị vua đầu triều như Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông.

- Ngoài ra còn có nhà trưng bày, nơi giới thiệu tư liệu, hiện vật về dòng họ Trần, và không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, phục vụ lễ hội và các hoạt động truyền thống.

 

Từng hạng mục đều sử dụng vật liệu dân gian như gỗ lim, đá xanh, ngói mũi hài, mang lại cảm giác mộc mạc mà vững chãi. Mái đền cong mềm, tượng rồng chầu, phượng múa - tất cả tạo nên một vẻ đẹp cổ kính, tôn nghiêm. Không gian đền kết hợp hài hòa với thiên nhiên - với cây cổ thụ, sân lát gạch nung, ao sen thanh tịnh - khiến nơi đây trở thành chốn linh thiêng, sâu lắng, nơi con người như được trở về với cội nguồn văn hóa Việt.

3.2. Tìm hiểu ba ngôi mộ ở Đền Trần

Một trong những điểm nhấn đặc biệt khi tham quan Đền Trần chính là khu lăng mộ của ba vị vua đầu triều nhà Trần: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông - được gọi chung là Thái Đường Lăng. Đây là nơi hội tụ linh khí tổ tiên, nơi kết nối dòng chảy lịch sử từ quá khứ huy hoàng đến hiện tại đầy tự hào. 

 

Mỗi ngôi mộ đều được xây dựng theo kiến trúc mộ đá truyền thống, không quá cầu kỳ nhưng toát lên sự tôn nghiêm và thiêng liêng. Xung quanh khu mộ là những rặng cây cổ thụ xanh mát, tạo nên một không gian tĩnh lặng, thanh thoát, gợi cảm giác như đang bước vào cõi linh thiêng. 

 

Các ngôi mộ không chỉ là nơi an nghỉ của những vị vua khai quốc công thần, mà còn là nơi để hậu thế bày tỏ lòng thành, lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã dày công bảo vệ non sông. Được tận mắt chiêm ngưỡng và dâng nén hương trước ba ngôi mộ linh thiêng ấy là một trải nghiệm đầy xúc động, khiến mỗi bước chân nơi đây như chạm vào chiều sâu hồn sử Việt.

3.3. Hòa mình vào không khí vui nhộn Lễ hội Đền Trần

Mỗi năm, từ ngày 13 đến ngày 18 tháng Giêng âm lịch, không gian Đền Trần lại trở nên rộn ràng, tưng bừng với Lễ hội Đền Trần - một trong những lễ hội văn hóa - tâm linh tiêu biểu nhất của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đây là dịp để nhân dân tri ân công đức tổ tiên, tưởng nhớ đến công lao dựng nước và giữ nước của các bậc tiền nhân nhà Trần. 

 

Không khí lễ hội ngập tràn sắc màu: tiếng trống hội vang vọng, cờ hoa rực rỡ, từng đoàn người nô nức về đền hành lễ, cầu bình an, tài lộc cho một năm mới hanh thông. Phần lễ được tổ chức long trọng với các nghi thức truyền thống như rước kiệu, tế lễ cổ truyền, dâng hương… 

 

Còn phần hội lại sôi động với nhiều trò chơi dân gian đặc sắc: đấu vật, kéo co, chọi gà, thi đánh cờ người, hát chèo… Tất cả tạo nên một bức tranh sinh động vừa trang nghiêm vừa vui tươi, kết nối quá khứ với hiện tại. Tham dự lễ hội là cơ hội quý báu để mỗi người thấm đẫm hồn dân tộc, sống lại những giá trị truyền thống, và gắn bó hơn với cội nguồn thiêng liêng của mình.

4. Kinh nghiệm tham quan Đền Trần

Để có một chuyến tham quan Đền Trần trọn vẹn và ý nghĩa, du khách nên chuẩn bị trước một số kinh nghiệm cần thiết. Trước hết, thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm là vào dịp lễ hội từ ngày 13 đến 18 tháng Giêng âm lịch, khi không khí linh thiêng và náo nhiệt lan tỏa khắp không gian đền. Tuy nhiên, nếu muốn tìm sự yên tĩnh, bạn có thể lựa chọn đi vào ngày thường để chiêm nghiệm vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính của di tích.

 

Trang phục khi đến đền nên gọn gàng, lịch sự, thể hiện sự tôn kính, đặc biệt là khi vào khu hậu cung và dâng hương. Đừng quên mang theo giày dép đế thấp để thuận tiện di chuyển trong khuôn viên rộng lớn. Khi tham quan, hãy dành thời gian lắng nghe thuyết minh hoặc đọc các bảng thông tin để hiểu sâu hơn về giá trị lịch sử của từng khu vực.

 

Ngoài ra, bạn có thể kết hợp tham quan đền với các điểm đến khác trong vùng như khu lưu niệm các vua Trần, làng nghề truyền thống và các món ăn đặc sản Hưng Hà. Một hành trình về Đền Trần không chỉ là du lịch, mà còn là hành hương tìm về gốc rễ văn hóa dân tộc.

 

Đền Trần không chỉ là một điểm đến lịch sử - đó là nơi tâm hồn tìm thấy sự lắng đọng, nơi quá khứ hòa quyện cùng hiện tại, nơi mỗi bước chân là một lần tri ân những người mở nước. Trong nhịp sống hiện đại nhiều xô bồ, trở về với những giá trị truyền thống như tại Đền Trần chính là cách để mỗi chúng ta gìn giữ bản sắc, nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc. SmartTravel tin rằng, hành trình về miền di sản không bao giờ là cũ - bởi đó là hành trình về với chính mình.