Tọa lạc giữa không gian thanh tịnh và cổ kính, nơi đây không chỉ là chốn thờ tự linh thiêng mà còn là điểm du lịch tâm linh hấp dẫn, níu chân biết bao du khách thập phương. SmartTravel mời bạn cùng bước vào hành trình khám phá ngôi đền cổ kính và nguồn nước thiêng, để cảm nhận sự giao thoa giữa lịch sử, tâm linh và những giá trị văn hóa ngàn đời.

 

1. Giới thiệu đôi nét về Đền Cùng Giếng Ngọc

Tọa lạc tại làng Viêm Xá (hay còn gọi là làng Diềm), phường Kinh Bắc, Bắc Ninh, Đền Cùng - Giếng Ngọc là một trong những địa danh tâm linh nổi tiếng bậc nhất của xứ Kinh Bắc. Đây là nơi hiển ứng thờ Mẫu Tam Phủ, một tín ngưỡng quan trọng trong văn hóa thờ Mẫu của người Việt. Ngôi đền không chỉ mang giá trị tâm linh sâu sắc mà còn gắn liền với những giai thoại linh thiêng, thu hút du khách thập phương đến chiêm bái và tìm hiểu.

 

Từ thời Tiền Lê và nhà Lý, Đền Cùng đã nổi danh là nơi cầu nguyện thiêng liêng. Tương truyền, mỗi khi quan quân triều đình xuất quân đánh giặc, họ thường ghé thăm nơi đây để cầu xin sự phù trợ. Lịch sử đã ghi lại rằng, những lời khấn nguyện tại đền luôn linh ứng, giúp quân triều đình chiến thắng quân xâm lược, giữ vững bờ cõi. Chính điều đó đã khiến Đền Cùng trở thành một chốn địa linh bậc nhất vùng Kinh Bắc, được nhân dân tôn thờ và truyền tụng qua nhiều thế hệ.

1.1. Vị trí tọa lạc của Đền Cùng - Giếng Ngọc

Đền Cùng - Giếng Ngọc nằm tại làng Viêm Xá (làng Diềm), phường Kinh Bắc, Bắc Ninh, một vùng đất linh thiêng có lịch sử lâu đời. Làng Viêm Xá không chỉ nổi tiếng với đền thờ Mẫu mà còn là cái nôi của dân ca quan họ Bắc Ninh - di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận. Chính vì thế, du khách đến đây không chỉ được chiêm bái đền chùa mà còn có cơ hội tìm hiểu về văn hóa dân gian độc đáo của vùng đất này.

 

1.2. Cách di chuyển đến Đền Cùng - Giếng Ngọc

Du khách có thể dễ dàng di chuyển đến Đền Cùng - Giếng Ngọc bằng nhiều phương tiện khác nhau:

• Từ Hà Nội: Đền cách trung tâm Hà Nội khoảng 35 km. Bạn có thể đi theo hướng Quốc lộ 1A hoặc cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, sau đó di chuyển theo biển chỉ dẫn đến phường Kinh Bắc, Bắc Ninh.
• Bằng xe khách: Các tuyến xe khách từ bến xe Gia Lâm, Mỹ Đình đi Bắc Ninh rất phổ biến. Sau khi đến Bắc Ninh, bạn có thể bắt taxi hoặc xe ôm để đến làng Viêm Xá.
• Bằng phương tiện cá nhân: Nếu đi xe máy hoặc ô tô riêng, bạn có thể dễ dàng tra cứu bản đồ Google Maps với từ khóa "Đền Cùng Giếng Ngọc" để có hướng dẫn di chuyển thuận tiện nhất.

Với vị trí thuận lợi và đường đi dễ dàng, Đền Cùng - Giếng Ngọc là điểm đến tâm linh không thể bỏ qua khi ghé thăm miền quê Bắc Ninh.

2. Thời điểm lý tưởng để tham quan Đền Cùng

Để có được trải nghiệm trọn vẹn và cảm nhận rõ nét không gian linh thiêng của Đền Cùng - Giếng Ngọc, du khách nên lựa chọn thời điểm thích hợp để ghé thăm. Dưới đây là một số gợi ý về thời điểm lý tưởng:

 

Mùa lễ hội đầu xuân (Tháng Giêng - Tháng Ba Âm lịch)

Đây là khoảng thời gian sôi động nhất tại Đền Cùng - Giếng Ngọc khi diễn ra các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc. Đặc biệt, lễ hội Đền Cùng - Giếng Ngọc thường diễn ra vào đầu năm, thu hút đông đảo du khách đến dâng hương, cầu may mắn, bình an và tài lộc.

 

Lễ hội có nhiều nghi thức trang trọng cùng các hoạt động vui chơi dân gian như hát quan họ, rước kiệu và dâng lễ thánh Mẫu, mang đến một không gian lễ hội rộn ràng và thiêng liêng.

 

Mùa thu (Tháng Chín - Tháng Mười Một Dương lịch)

Tiết trời mùa thu mát mẻ, dễ chịu, thích hợp để du khách tận hưởng không gian thanh bình của đền mà không phải chịu cảnh đông đúc như mùa lễ hội đầu năm. Đây là thời điểm lý tưởng cho những ai muốn khám phá lịch sử, chiêm bái và tìm kiếm sự an yên trong tâm hồn.

 

Những ngày rằm, mùng một hàng tháng

Vào các ngày mùng 1 và rằm hàng tháng, nhiều du khách thập phương thường đến đền để dâng hương, cầu bình an và thực hiện các nghi thức tâm linh. Đây cũng là dịp lý tưởng để chiêm bái và cảm nhận không gian tĩnh lặng, linh thiêng của ngôi đền cổ kính.

 

Lưu ý khi tham quan:

• Nếu đến vào mùa lễ hội, bạn nên đi sớm để tránh đông đúc và có thời gian tham quan thoải mái hơn.
• Trang phục lịch sự, kín đáo khi vào đền để thể hiện sự tôn trọng đối với không gian linh thiêng.
• Giữ gìn vệ sinh chung và tuân thủ các quy định của nhà đền khi tham gia lễ hội hoặc hành hương.

Dù lựa chọn thời điểm nào, Đền Cùng - Giếng Ngọc vẫn luôn là một điểm đến linh thiêng, nơi mang đến những trải nghiệm tâm linh sâu sắc và giúp du khách tìm về những giá trị văn hóa truyền thống của xứ Kinh Bắc.

3. Tham quan Đền Cùng Giếng Ngọc

3.1. Tìm hiểu lịch sử Đền Cùng

Không ai biết chính xác Đền Cùng - Giếng Ngọc có từ khi nào, nhưng theo văn bia và những câu chuyện dân gian lưu truyền, ngôi đền đã có bề dày lịch sử hơn 1500 năm, từ thời nhà Tiền Lý, Tiền Lê. Đây là một trong những nơi thờ tự linh thiêng của tín ngưỡng Mẫu Tam Phủ, gắn liền với những sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam.

 

Một trong những truyền thuyết nổi tiếng về Đền Cùng là câu chuyện liên quan đến vua Lý Thần Tông (1128 - 1138). Khi còn nhỏ, nhà vua mắc một chứng bệnh lạ mà dân gian gọi là “hóa hổ”. Trong lúc nguy nan, triều đình đã đưa vua đến Đền Cùng cầu đảo, mong được thần linh che chở. Thật kỳ lạ, sau khi thực hiện nghi lễ tại đền, bệnh tình của vua thuyên giảm và dần khỏi hẳn. Sự kiện này càng làm tăng thêm sự linh thiêng của đền, thu hút đông đảo người dân đến chiêm bái và cầu phúc.

 

Với bề dày lịch sử và những câu chuyện huyền thoại, Đền Cùng - Giếng Ngọc không chỉ là nơi thờ phụng mà còn là chứng tích lịch sử quan trọng, phản ánh đậm nét đời sống tâm linh của người Việt qua nhiều triều đại.

3.2. Khám phá sự tích về Giếng Ngọc

Nằm trong khuôn viên Đền Cùng, Giếng Ngọc là một kỳ tích thiên nhiên và tâm linh, được người dân tôn kính từ bao đời nay. Tương truyền, thuở ban đầu, Giếng Ngọc chỉ là một mạch nước nhỏ, nhưng điều kỳ lạ là nước luôn trong xanh, mát lành, thu hút chim chóc kéo đến uống và dùng chân vẩy nước. Theo quan niệm dân gian “đất lành chim đậu”, người dân làng Viêm Xá tin rằng mạch nước này là điềm lành nên đã đào rộng giếng và xây dựng thành hình dáng như ngày nay.

 

Điều đặc biệt là trong giếng có ba cụ cá thần mà người dân coi là hiện thân của hai công chúa triều Lý Thánh Tông và một hầu cận. Tương truyền, những ai có cơ duyên nhìn thấy cá thần sẽ gặp may mắn, tài lộc. Chính vì thế, du khách khi đến đây thường xin nước giếng Ngọc để cầu bình an, sức khỏe hoặc mang về làm nước thánh. Nước giếng được tin rằng có thể giúp thanh tẩy tâm hồn và đem lại những điều tốt đẹp cho gia đình.

3.3. Tham gia lễ hội Đền Cùng - Giếng Ngọc

Hàng năm, vào ngày 3/3 Âm lịch, người dân làng Viêm Xá lại tưng bừng tổ chức lễ hội Đền Cùng - Giếng Ngọc. Đây là dịp quan trọng không chỉ để dâng lễ thánh Mẫu mà còn thể hiện sự biết ơn đối với nguồn nước thiêng đã nuôi dưỡng bao thế hệ người dân nơi đây.

 

Một trong những nghi thức quan trọng nhất của lễ hội là “lễ tát giếng”. Vào ngày này, dân làng cùng nhau dọn dẹp vệ sinh giếng, tát bớt nước để làm sạch mạch nguồn và tu bổ những phần hư hại xung quanh. Họ tin rằng hành động này không chỉ giúp giữ gìn giếng nước linh thiêng mà còn thể hiện lòng thành kính với thần linh.

 

Bên cạnh đó, lễ rước nước cũng là một nghi thức quan trọng. Người dân khiêng kiệu múc nước từ giếng mang lên đền thờ, tượng trưng cho sự kết nối giữa nguồn nước thiêng và thần linh. Nghi lễ này mang ý nghĩa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình an.

 

Ngoài phần lễ, phần hội diễn ra với nhiều hoạt động truyền thống như hát quan họ trên thuyền, rước kiệu, đấu vật và các trò chơi dân gian. Đây không chỉ là dịp để người dân địa phương thể hiện niềm tự hào về tín ngưỡng tâm linh mà còn là cơ hội để du khách trải nghiệm không khí lễ hội đậm đà bản sắc dân tộc.

 

Lễ hội Đền Cùng - Giếng Ngọc là một minh chứng sống động cho sự hòa quyện giữa văn hóa, tín ngưỡng và tinh thần đoàn kết cộng đồng, thu hút đông đảo du khách thập phương đến hành hương và khám phá.

 

Đền Cùng - Giếng Ngọc không chỉ là một di tích gắn liền với những huyền thoại dân gian, mà còn là điểm đến mang đến cho du khách cảm giác bình yên, thanh tịnh giữa nhịp sống hiện đại xô bồ. Hành trình ghé thăm nơi đây không chỉ giúp ta hiểu thêm về văn hóa tâm linh đặc sắc của Bắc Ninh mà còn là dịp để lắng lòng, hòa mình vào không gian linh thiêng và tận hưởng vẻ đẹp huyền bí của chốn cổ tự. SmartTravel hy vọng rằng, mỗi bước chân đến đây sẽ để lại trong bạn những dấu ấn khó quên và niềm tin vào những giá trị truyền thống trường tồn theo thời gian.