Được lưu truyền qua bao thế hệ, lễ hội không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính với thần linh mà còn là cơ hội để gắn kết cộng đồng, gìn giữ những giá trị văn hoá truyền thống quý báu. Trong vai trò là người bạn đồng hành khám phá những vẻ đẹp tiềm ẩn của Việt Nam, SmartTravel tự hào giới thiệu về lễ hội rước cộ Bà chợ Được trong bài viết dưới đây.

 

1. Đôi nét về Lễ rước cộ Bà chợ Được

1.1. Sự ra đời Lễ rước cộ Bà chợ Được

Lễ rước cộ Bà chợ Được gắn liền với truyền thuyết về Bà Được, tên tục là Nguyễn Thị Của, sinh ra dưới triều Lê Cảnh Hưng năm 1800. Theo dân gian kể lại, bà nổi bật với dáng đi khác lạ và tiếng nói sang sảng, thể hiện phẩm chất phi thường ngay từ nhỏ. Sau khi mất năm 1817, vào năm 1852, bà được cho là hiện thân thành một thiếu nữ xinh đẹp, chữa bệnh cứu người và trừng trị những kẻ tham quan.

 

Đặc biệt, bà chính là người đã khai hoang, dựng nên khu chợ sầm uất ở làng Phước Ấm, được người dân đặt tên là chợ Được. Nhằm tưởng nhớ công ơn của bà, lễ hội được tổ chức vào ngày 11 tháng Giêng Âm lịch hàng năm – ngày đầu tiên bà nhận sắc phong, trở thành một trong những nét đẹp văn hoá tâm linh độc đáo của vùng đất này.

1.2. Thời điểm tổ chức Lễ rước cộ Bà chợ Được

Lễ rước cộ Bà chợ Được được tổ chức vào hai ngày 10 và 11 tháng Giêng Âm lịch hàng năm tại Lăng Bà, thuộc thôn Phước Ấm, xã Thăng An, thành phố Đà Nẵng.

 

Lễ hội vừa là dịp để người dân thể hiện lòng biết ơn đối với Bà Được – một biểu tượng cho tinh thần nhân hậu và ý chí mạnh mẽ, mà còn là cơ hội để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp. Qua đó, lễ hội góp phần giáo dục thế hệ trẻ về các câu chuyện lịch sử, truyền thuyết ý nghĩa và nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc.

 

Với sự độc đáo và ý nghĩa sâu sắc, Lễ rước cộ Bà chợ Được là minh chứng cho sự kết tinh giữa tín ngưỡng dân gian và giá trị văn hoá phi vật thể đáng trân trọng.

2. Điểm đặc sắc tại Lễ rước cộ Bà chợ Được

2.1. Nghi thức rước Cộ Bà chợ Được

Một trong những điểm nhấn độc đáo nhất của Lễ rước cộ Bà chợ Được chính là nghi thức rước Cộ Bà, diễn ra vào ban đêm. Sự kiện này không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn mang đậm yếu tố nghệ thuật với sự kết hợp hài hòa giữa hội họa, tạo hình sân khấu, diễn xướng và âm nhạc truyền thống. 

 

Các bàn cộ được thiết kế công phu, thể hiện những câu chuyện dân gian, hình tượng anh hùng dân tộc hoặc những sự tích truyền thống như Lạc Long Quân - Âu Cơ, Thánh Gióng, hay Trần Hưng Đạo. Những hình ảnh này không chỉ phản ánh tinh thần dân tộc mà còn khơi gợi niềm tự hào về lịch sử và văn hóa của người Việt.

 

Bàn cộ không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng văn hóa, thể hiện sự sáng tạo và khéo léo của người dân địa phương. Mỗi bàn cộ được chiếu sáng rực rỡ, diễu hành qua các con đường trong tiếng nhạc rộn ràng, tiếng hò reo của người xem, tạo nên một không khí lễ hội vừa trang nghiêm vừa sống động. 

 

Đây là thời điểm để cộng đồng gắn kết, cùng nhau tri ân và tưởng nhớ công ơn Bà Được. Nghi thức này cũng là một nét văn hóa phi vật thể đặc sắc, góp phần giữ gìn và truyền tải giá trị truyền thống qua nhiều thế hệ.

2.2. Phần Hội đặc sắc 3 năm một lần

Ngoài phần lễ mang đậm ý nghĩa tâm linh, phần hội của Lễ rước cộ Bà chợ Được cũng là một điểm đặc sắc thu hút đông đảo người dân và du khách. Đặc biệt, phần hội quy mô lớn chỉ được tổ chức 3 năm một lần, với hàng loạt hoạt động thể thao và trò chơi dân gian như đua thuyền, kéo co, bóng chuyền, bóng đá. 

 

Đây không chỉ là sân chơi để các đội thi đấu thể hiện sức mạnh, sự khéo léo và tinh thần đồng đội mà còn là dịp để cộng đồng cùng chung vui, gắn kết và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Trong không khí rộn ràng của tiếng trống, tiếng reo hò cổ vũ, các cuộc thi như đua thuyền trên dòng sông Bình Triều mang đến những khoảnh khắc hồi hộp và đầy cảm xúc. 

 

Những trò chơi dân gian như kéo co, bóng chuyền hay bóng đá không chỉ là sân chơi thể thao mà còn khơi gợi tinh thần đoàn kết, lòng tự hào của người dân địa phương. Phần hội tạo nên một không gian vui tươi, náo nhiệt, nơi mọi người có thể tận hưởng bầu không khí lễ hội và lưu giữ những kỷ niệm đáng nhớ.

 

Sự kết hợp giữa phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi động đã làm nên sức hút đặc biệt của Lễ rước cộ Bà chợ Được, một nét đẹp văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam.

3. Kinh nghiệm tham gia Lễ rước cộ Bà chợ Được

Lễ rước cộ Bà chợ Được là một sự kiện văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo du khách mỗi năm. Để có trải nghiệm trọn vẹn, bạn nên lưu ý một số kinh nghiệm sau:

 

- Lựa chọn phương tiện di chuyển Nếu xuất phát từ Đà Nẵng hoặc Hội An, bạn có thể đi xe máy hoặc ô tô dọc theo Quốc lộ 1A về hướng Nam, quãng đường chỉ khoảng 50-60 km. Xe khách hoặc xe dịch vụ cũng là lựa chọn thuận tiện. Nếu không quen đường, bạn có thể hỏi người dân địa phương để đến đúng địa điểm diễn ra lễ hội.

 

- Trang phục và đồ dùng cá nhân: Vì lễ hội diễn ra đông đúc, hãy chọn trang phục thoải mái, giày dép phù hợp để di chuyển dễ dàng. Mang theo nón, ô dù và nước uống để tránh nắng hoặc mưa bất chợt.

 

- Tham gia nghi thức rước cộ: Đây là nghi thức quan trọng và thu hút nhất của lễ hội, thường bắt đầu vào buổi tối. Hãy tìm vị trí tốt để quan sát các bàn cộ được trang trí rực rỡ, kết hợp với âm nhạc và diễn xướng dân gian. Đừng quên ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng bằng máy ảnh hoặc điện thoại.

 

- Tham gia các hoạt động phần hội: Nếu bạn đến đúng dịp phần hội 3 năm một lần, hãy dành thời gian tham gia hoặc cổ vũ cho các hoạt động thể thao như đua thuyền, kéo co, bóng chuyền... Đây là cơ hội tuyệt vời để hòa mình vào không khí sôi động và giao lưu với người dân địa phương.

 

- Thưởng thức ẩm thực địa phương: Khi đến đây, bạn không nên bỏ lỡ cơ hội thưởng thức các món ăn đặc sản như mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo, cao lầu, chè bắp... Chợ Được cũng là nơi bán nhiều món ăn ngon và quà lưu niệm đậm chất quê hương.

 

- Đặt chỗ lưu trú sớm nếu cần: Nếu bạn dự định ở lại qua đêm, hãy đặt chỗ trước tại các khách sạn, nhà nghỉ gần khu vực lễ hội tại app SmartTravel. Bạn cũng có thể chọn ở tại Tam Kỳ hoặc Hội An để thuận tiện cho hành trình khám phá các điểm du lịch khác trong khu vực.

 

Với sự chuẩn bị chu đáo, bạn chắc chắn sẽ có một trải nghiệm đáng nhớ tại Lễ rước cộ Bà chợ Được, một di sản văn hóa phi vật thể độc đáo của Việt Nam.

4. Khám phá thêm các lễ hội đặc sắc

4.1. Lễ hội làng gốm Thanh Hà

Lễ hội làng gốm Thanh Hà được tổ chức vào ngày mùng 9 và 10 tháng 7 âm lịch hằng năm tại khu miếu Nam Diêu, phường Hội An Tây, Đà Nẵng. Đây là dịp để tưởng nhớ tổ nghề gốm, những người đã mang lại nguồn sống và phát triển cho cả làng. Lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, gồm hai phần chính: phần lễ và phần hội.

 

Trong phần lễ, các nghi thức cúng bái, dâng hương được thực hiện trang nghiêm tại miếu Nam Diêu. Phần hội mang đến không khí vui tươi, sôi động với nhiều hoạt động như thi làm gốm, trưng bày sản phẩm gốm nghệ thuật, và các trò chơi dân gian. 

 

Du khách không chỉ được chiêm ngưỡng tay nghề khéo léo của các nghệ nhân mà còn có cơ hội tự tay tạo hình sản phẩm gốm. Lễ hội làng gốm Thanh Hà không chỉ tôn vinh truyền thống làng nghề mà còn góp phần quảng bá hình ảnh độc đáo của vùng đất này.

4.2. Lễ hội Nguyên Tiêu

Lễ hội Nguyên Tiêu diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng Giêng âm lịch, với nghi lễ chính được tổ chức vào ngày 16. Đây là một trong những lễ hội lớn nhất của cộng đồng người Hoa tại Hội An, mang ý nghĩa cầu an, cầu phúc đầu năm. Các hoạt động trong lễ hội thể hiện sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa người Việt và người Hoa.

 

Phần lễ bao gồm nghi thức dâng hương, lễ cúng bái tại các hội quán như Hội Quán Phúc Kiến, Hội Quán Quảng Triệu. Phần hội mang đến không khí náo nhiệt với các màn múa lân, biểu diễn nghệ thuật truyền thống và diễu hành đèn lồng rực rỡ trên các con phố cổ. 

 

Đặc biệt, lễ hội còn thu hút du khách bởi những hoạt động như viết câu đối, thả đèn hoa đăng và các trò chơi dân gian. Đây là dịp để người dân và du khách hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc của phố Hội.

4.3. Lễ hội Cầu Bông

Lễ hội Cầu Bông được tổ chức vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại làng rau Trà Quế, phường Hội An Tây. Đây là lễ hội nông nghiệp truyền thống mang ý nghĩa cầu mong mùa màng bội thu, thời tiết thuận lợi và cuộc sống no đủ cho người dân.

 

Lễ hội bắt đầu với nghi thức cúng bái tại đình làng, nơi người dân dâng hương, hoa quả, và các sản vật địa phương để tạ ơn trời đất, thần linh. Phần hội gắn liền với các hoạt động vui chơi như thi trồng rau, thi làm bánh, và biểu diễn văn nghệ. 

 

Du khách có thể tham gia trải nghiệm các công việc đồng áng như cuốc đất, gieo hạt và chăm sóc rau cùng người dân. Lễ hội Cầu Bông không chỉ thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là dịp để quảng bá thương hiệu rau Trà Quế – một sản vật đặc trưng của vùng đất Hội An.

 

Lễ rước cộ Bà chợ Được không chỉ là một lễ hội văn hoá đơn thuần mà còn là nhịp cầu nối dài những giá trị tinh thần sâu sắc mà cha ông để lại. Qua thời gian, nét đẹp truyền thống này đã trở thành biểu tượng cho sự đoàn kết, niềm tự hào và ý thức bảo tồn di sản văn hoá của người dân nơi đây. SmartTravel hy vọng rằng, thông qua những hành trình khám phá di sản như lễ hội rước cộ Bà chợ Được, du khách không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp độc đáo của văn hoá Việt mà còn cùng chung tay gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống cho thế hệ mai sau.