Mỗi năm, lễ hội làng gốm Thanh Hà lại mang đến một không gian đậm chất hồn quê, nơi những khối đất vô tri trở thành các tác phẩm nghệ thuật sống động dưới bàn tay tài hoa của người thợ gốm. Với chủ đề "Hồn quê trong từng sản phẩm gốm," bài viết này, do SmartTravel thực hiện, sẽ cùng bạn khám phá vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy ý nghĩa của lễ hội này – một nét độc đáo trong bức tranh văn hóa Việt Nam.

 

1. Đôi nét về làng gốm Thanh Hà

Làng gốm Thanh Hà, nằm bên bờ sông Thu Bồn thơ mộng, với tuổi đời hơn 500 năm, là một trong những làng nghề lâu đời tại vùng đất Đà Nẵng. Xuất hiện từ thế kỷ XV, làng gốm Thanh Hà đã đạt thời kỳ phát triển rực rỡ vào thế kỷ XVII - XVIII, khi cảng thị Hội An trở thành trung tâm giao thương sầm uất.

 

Gốm Thanh Hà khi đó không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày như nồi, ấm, chum, vại mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các căn nhà cổ Hội An qua những viên gạch đỏ và ngói thủ công tinh xảo. Nguồn nguyên liệu chính để tạo nên những sản phẩm gốm nổi tiếng của làng chính là đất sét dẻo mịn từ dòng sông Thu Bồn, được chế tác tỉ mỉ qua đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân. 

 

Đến nay, dù đã trải qua biết bao biến thiên lịch sử, làng gốm Thanh Hà vẫn giữ nguyên được nét đẹp truyền thống của nghề làm gốm, trở thành một điểm đến văn hóa hấp dẫn, nơi lưu giữ giá trị tinh hoa của đất và người Đà Nẵng.

2. Tìm hiểu sự ra đời lễ hội làng gốm Thanh Hà

Lễ hội làng gốm Thanh Hà ra đời như một lời tri ân sâu sắc của cư dân làng đối với Tổ nghề gốm, những người đã khai sinh và truyền lại tinh hoa của nghề gốm truyền thống. Để tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân, người dân Thanh Hà đã chọn ngày mùng 9 và 10 tháng 7 Âm lịch hằng năm làm ngày giỗ Tổ nghề, đồng thời tổ chức lễ hội làng gốm đầy ý nghĩa. 

 

Đây không chỉ là dịp bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên mà còn là thời khắc để cả cộng đồng cầu mong sự bình an, ấm no và hạnh phúc. Lễ hội mang đậm tinh thần đoàn kết và tình yêu nghề của người dân nơi đây. 

 

Bên cạnh đó, sự kiện còn đóng vai trò quan trọng trong việc nhắc nhở và giáo dục thế hệ trẻ về ý thức gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc. Qua các hoạt động tái hiện nghề làm gốm, lễ hội không chỉ giúp người dân Thanh Hà gắn bó hơn với nguồn cội mà còn góp phần quảng bá vẻ đẹp của làng nghề đến với bạn bè trong và ngoài nước.

3. Nét đặc sắc trong lễ hội làng gốm Thanh Hà

3.1. Khám phá phần Lễ cúng trang nghiêm

Phần lễ cúng trang nghiêm trong lễ hội làng gốm Thanh Hà là một nghi thức quan trọng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của người dân đối với Tổ nghề gốm. Lễ cúng bắt đầu với lễ rước Tổ nghề gốm từ miếu Lùm Bà Dàng, một địa điểm linh thiêng của làng, diễu hành qua các nẻo đường làng Thanh Hà. 

 

Đoàn rước, trong không khí trang trọng và đầy thành kính, đưa Tổ nghề về miếu tổ Nam Diêu – nơi diễn ra các nghi thức chính. Tại đây, mâm cúng được dâng lên, bao gồm những lễ vật đơn sơ nhưng thể hiện lòng thành của người dân. Đặc biệt, nghi thức dâng “mẻ gốm đầu tiên” thu hút sự chú ý nhất. 

 

Những sản phẩm gốm đẹp nhất, tinh xảo nhất do chính tay các nghệ nhân làm ra được chọn để dâng lên Tổ nghề, tượng trưng cho niềm tự hào và lòng biết ơn đối với truyền thống làng nghề. Qua đó, cư dân làng gốm Thanh Hà cầu mong Tổ nghề phù hộ để nghề gốm ngày càng phát triển, giữ vững vị thế và giá trị văn hóa truyền thống của mình trong lòng đất nước và bạn bè quốc tế.

3.2. Tham gia các hoạt động hấp dẫn phần Hội

3.2.1. Trải nghiệm các trò chơi dân gian làng Thanh Hà

Một trong những hoạt động hấp dẫn nhất trong phần hội của lễ hội làng gốm Thanh Hà chính là các trò chơi dân gian mang đậm nét văn hóa truyền thống. Những trò chơi như đua gà, đánh bài, hay cờ tướng thu hút sự tham gia nhiệt tình của cả người dân địa phương và du khách. 

 

Đua gà không chỉ là một cuộc thi giải trí mà còn mang đến không khí sôi động với những chú gà được chăm sóc kỹ lưỡng trước khi tham gia tranh tài. Bên cạnh đó, những ván bài dân gian đầy kịch tính hay các cuộc thi cờ tướng đòi hỏi sự tính toán chiến lược là dịp để người chơi thể hiện trí tuệ và sự khéo léo. 

 

Mỗi trò chơi đều chứa đựng tinh thần vui tươi, gắn kết cộng đồng và là cách để du khách hòa mình vào cuộc sống dân dã của người dân Thanh Hà. Tham gia những hoạt động này, bạn không chỉ được vui chơi, thư giãn mà còn có cơ hội hiểu hơn về các giá trị truyền thống đặc trưng của vùng đất này.

3.2.2. Tự tay làm gốm và sáng tạo các sản phẩm độc đáo

Phần hội của lễ hội làng gốm Thanh Hà mang đến trải nghiệm khó quên khi du khách được tự tay thử sức với nghề làm gốm truyền thống. Dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ nhân, bạn sẽ được trải nghiệm từng công đoạn làm gốm, từ nặn đất, tạo hình đến trang trí sản phẩm. 

 

Đất sét mềm mại từ dòng sông Thu Bồn qua đôi tay khéo léo của bạn có thể biến thành những chiếc bình nhỏ, chén, hoặc những món đồ trang trí độc đáo. Đây không chỉ là cơ hội để bạn khám phá sự kỳ diệu của nghề làm gốm mà còn là dịp để thể hiện sự sáng tạo của bản thân. 

 

Những sản phẩm bạn tự tay làm ra sẽ mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là kỷ niệm mà còn là món quà ý nghĩa cho bạn bè, người thân. Tham gia hoạt động này, bạn không chỉ được hiểu thêm về nghề gốm truyền thống mà còn trân trọng hơn giá trị lao động và sự tài hoa của những người nghệ nhân làng Thanh Hà.

3.2.3. Chiêm ngưỡng những sản phẩm gốm Thanh Hà tinh xảo

Một điểm nhấn không thể bỏ qua trong phần hội của lễ hội làng gốm Thanh Hà chính là khu trưng bày những sản phẩm gốm tinh xảo. Đây là nơi hội tụ những tác phẩm gốm độc đáo nhất, phản ánh sự sáng tạo và tay nghề điêu luyện của các nghệ nhân. Các sản phẩm được trưng bày không chỉ bao gồm các đồ vật quen thuộc như nồi, ấm, chum, vại mà còn có những tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc tỉ mỉ, mang đậm dấu ấn văn hóa Việt. 

 

Du khách có thể chiêm ngưỡng sự hài hòa giữa chất liệu đất, nước và lửa qua từng sản phẩm, cảm nhận được hồn quê thấm đẫm trong từng chi tiết. Đây cũng là cơ hội để bạn hiểu thêm về sự phát triển của nghề gốm Thanh Hà qua các thời kỳ, từ những sản phẩm phục vụ đời sống hàng ngày đến các tác phẩm mang tính nghệ thuật cao. 

 

Việc chiêm ngưỡng những tác phẩm này sẽ giúp bạn trân trọng hơn giá trị văn hóa truyền thống và cảm nhận được sự giao thoa tinh tế giữa kỹ thuật và tâm hồn người thợ gốm.

3.2.4. Chọn những sản phẩm yêu thích mua làm quà

Sau khi chiêm ngưỡng và trải nghiệm, du khách có thể chọn mua những sản phẩm gốm Thanh Hà yêu thích để làm quà lưu niệm hoặc tặng người thân, bạn bè. Các gian hàng tại lễ hội trưng bày đa dạng các sản phẩm từ đồ dùng gia đình như bình hoa, ly, chén đến các món đồ trang trí tinh xảo. 

 

Mỗi sản phẩm đều mang nét riêng, phản ánh sự sáng tạo và tài hoa của nghệ nhân, khiến bạn dễ dàng tìm thấy món quà phù hợp. Sản phẩm gốm Thanh Hà không chỉ là những món đồ hữu ích mà còn mang giá trị văn hóa sâu sắc, là kỷ vật ghi dấu chuyến đi đặc biệt. 

 

Đặc biệt, khi mua sản phẩm trực tiếp tại đây, bạn còn có cơ hội trò chuyện với các nghệ nhân, lắng nghe câu chuyện về từng tác phẩm, từ đó hiểu thêm về tâm huyết và niềm đam mê của người thợ gốm. Việc chọn mua gốm Thanh Hà không chỉ là cách lưu giữ kỷ niệm mà còn góp phần ủng hộ và bảo tồn một làng nghề truyền thống đầy ý nghĩa.

4. Lưu ý khi tham gia lễ hội làng gốm Thanh Hà

Là một lễ hội được tổ chức long trọng, Lễ hội làng gốm Thanh Hà thường thu hút rất đông du khách ghé thăm. Để hoạt động tham gia lễ hội thuận lợi và suôn sẻ, SmartTravel mời bạn tham khảo một số lưu ý dưới đây:

 

- Tôn trọng văn hóa và nghi lễ: Lễ hội làng gốm Thanh Hà có nhiều hoạt động mang tính tâm linh và nghi thức trang nghiêm, như lễ rước Tổ nghề và lễ cúng. Vì vậy, khi tham gia, bạn nên ăn mặc lịch sự, giữ thái độ tôn trọng, tránh làm ồn hoặc có những hành động không phù hợp.

 

- Giữ gìn vệ sinh môi trường: Lễ hội thường thu hút đông đảo du khách, do đó việc giữ vệ sinh chung rất quan trọng. Hãy bỏ rác vào thùng, không xả rác bừa bãi để bảo vệ cảnh quan sạch đẹp của làng.

 

- Tham gia trò chơi và hoạt động một cách văn minh: Khi tham gia các trò chơi dân gian hoặc hoạt động trải nghiệm, hãy tuân thủ hướng dẫn của ban tổ chức, không chen lấn hoặc gây mất trật tự, để mọi người đều có thể tận hưởng không khí lễ hội.

 

- Bảo quản tài sản cá nhân: Lễ hội thường có đông người, vì vậy bạn cần chú ý bảo quản tư trang, tránh mang theo nhiều đồ có giá trị để hạn chế rủi ro mất mát.

 

- Thương lượng giá cả khi mua sắm: Nếu mua các sản phẩm gốm làm quà lưu niệm, bạn có thể hỏi giá và thương lượng nhẹ nhàng, nhưng nên tránh kỳ kèo quá mức để giữ không khí vui vẻ và tôn trọng người bán.

 

- Tìm hiểu trước về lịch trình lễ hội: Trước khi đến, hãy tìm hiểu lịch trình cụ thể của lễ hội để không bỏ lỡ những hoạt động thú vị như lễ rước Tổ nghề, trải nghiệm làm gốm hay các trò chơi dân gian.

 

- Đảm bảo sức khỏe cá nhân: Lễ hội thường kéo dài cả ngày với nhiều hoạt động ngoài trời, bạn nên mang theo nước uống, đội nón, hoặc che chắn để tránh mệt mỏi, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng.

 

- Ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ: Đừng quên mang theo máy ảnh hoặc điện thoại để lưu lại những hình ảnh đẹp của lễ hội. Tuy nhiên, hãy đảm bảo việc chụp ảnh không làm ảnh hưởng đến các nghi lễ hoặc người khác.

 

Khi tuân thủ những lưu ý trên, bạn sẽ có một trải nghiệm trọn vẹn, ý nghĩa tại lễ hội làng gốm Thanh Hà.

 

Lễ hội làng gốm Thanh Hà không chỉ là nơi tôn vinh một làng nghề truyền thống mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, mang đến trải nghiệm đầy cảm xúc cho du khách gần xa. Qua mỗi sản phẩm gốm, người ta không chỉ thấy bàn tay khéo léo của người nghệ nhân mà còn cảm nhận được tâm hồn và tình yêu với quê hương đất nước. 

 

SmartTravel hy vọng rằng, qua bài viết này, bạn sẽ thêm yêu và trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tìm thấy cảm hứng để khám phá những điều tuyệt vời tại Thanh Hà – nơi mà mỗi sản phẩm gốm đều kể một câu chuyện đầy sức sống.